<< De terugtredende overheid heeft de participatie maatschappij uitgeroepen. Dat klinkt goed! […] Maar hoe pakt het uit? […] Veeg je eigen straat, zorg voor je zieke buurvrouw, bewaak je eigen buurt, houd de bibliotheek open met vrijwilligers, onderhoud het buurtpark met elkaar, betaal voor je eigen lantarenpaal…

De overheid treedt terug, niet in de laatste plaats ten gunste van het marktdenken, en dat heeft ertoe geleid dat onze nutsvoorzieningen al voor een deel in handen van een Duits bedrijf zijn, en ook verzekeringsmaatschappijen, crèches en havens gaan over in handen van buitenlandse bedrijven.

Maar het is ook een kans […] : betekent het terugtreden van de overheid niet ook dat we meer kunnen participeren bij het bepalen van de manier waarop we wonen? >>

Redactie Gewoon Anders (in: ‘Anders denken over wonen – participatie, de overheid en de markt’, Gewoon Anders, tijdschrift van de Landelijke Vereniging Centraal Wonen – LVCW, 2015)

 *****

<< How many people who need extra support can a [cohousing] community accommodate without becoming dominantly a care community? After 15 years of pretty normal life stresses I think this is a serious question. I used to wonder if everyone in cohousing had problems and that’s why they moved in. But then I realized that these are all common problems but we usually don’t know about them. In cohousing we know.

In 15 years, we have had: pregnancies; births; long periods of cancer treatments, incapacity, and death; divorces; sudden deaths; household conflicts […]; teens with emotional and behavior problems; teens chronically truant; stress from unemployment […]; infirmity and senility; absence to deal with family issues […]; accidents […]; children without enough care at home […]. Some of the most difficult were multiples — cancer, for example. […]

We need to be careful what we promise because often unwittingly, we are already taking on responsibilities when we choose cohousing. That’s what makes a neighborhood. >>

Sharon Villines, resident of Takoma Village Cohousing (in: ‘Cohousing that integrates a limited number of adult persons with disabilities’, Cohousing Association of the United states, cohousing mailing-list, 2016)

*****

<< Je moet beginnen bij het scheiden van Wonen en zorg, en de behandelcomponent er af halen. Als je de behandelcomponent er uit haalt, haal je er ook een hoop bureaucratie uit.  Tegelijkertijd moet je de zorgmensen die je hebt beter kwalificeren, beter opleiden, beter betalen. […]

Particulier en privaat initiatief worden [in de toekomst] gemeengoed in het maatschappelijke aanbod. Private initiatieven kunnen een goed voorbeeld zijn voor de institutionele aanbieders. […]

Het particuliere initiatief zou een nuttig signaal kunnen zijn voor organisaties. […] wat kan je leren van die kleine initiatieven? Hoe komt het dat die kleine organisaties toch kunnen functioneren? Het alternatief voor de huidige situatie gaat vanzelf komen. >>

Hans van Putten, Ondernemer, initiatiefnemer en eigenaar / franchisegever van privaat initiatieven, o.m. de Thomashuizen  (in: ‘Een spannend huwelijk, De verbintenis van gemeenten, woningcorporaties, zorgaanbieders met particuliere initiatieven kleinschalig wonen’, Aedes-Actiz & Provincie Utrecht, 2011)

 *****

<< Toch hebben bewoners van een aantal ouderen- zowel als van een aantal meer-generatie projecten ervaring met het verlenen van mantelzorg die meer is dan burenhulp. Soms was dat vrijwillig en dan meestal vanwege “een speciale (vriendschaps)relatie met de medebewoner” die zorg nodig had. Of omdat het moeilijk gevonden wordt om nee te zeggen als iemand een beroep op je doet. Bij ouderenprojecten is het bovendien voorgekomen dat ze ongevraagd met mantelzorg werden opgezadeld, bijvoorbeeld omdat iemand veel te snel naar huis werd gestuurd vanuit een ziekenhuis. Deze bewoner “woonde immers in een woongroep”! […] 

Maar weinig gemeenschappelijk wonen projecten hebben vooraf iets vastgelegd over de zorg die men elkaar wél wil bieden en wat die ‘burenhulpachtige zorg’ dan precies inhoudt. Dat is vooral een spannend thema voor alleen- ouderen projecten, waar men ook met het oog op zorg, kiest voor gemeenschappelijk wonen. Wel is er in vrijwel alle ouderen projecten duidelijk vastgelegd dat (nieuwe) bewoners zelfredzaam moeten zijn. >>

Anna Dijkhuis, sociologe,bewoonster van een woongemeenschap (in: ‘Burenhulp en (grenzen aan) mantelzorg in Centraal Wonen, Groepswonen van ouderen en (andere) woongemeenschappen’, tijdschrift van de Landelijke Vereniging Centraal Wonen – LVCW, 2009)

 *****

<< … intentional communities of attachment […] display […] an engagement of people commonly labelled as disabled and those seen as without disability on as equal a basis as possible, with the focus on interdependence rather than the dependence of one group on another or the categorisation of people as staff and clients […]

All the communities exist outside the statutory and private sectors. It is probably not possible for these sectors to incorporate the philosophy that underpins such enterprises because of their dependence upon the clear division between clients and professionalised carers.

Disabled people as contributors and not just as receivers of services is a common theme within a wide range of practice. For example, they can be full working members of such communities and

undertake a wide range of practical work or they may contribute significantly to the personal development of young people who come to support them. >>

Richard Grover, UK (in summary of: ‘Communities that Care: Intentional communities of attachment as a third path in community care’, 1996)

*****

 << When presenting cohousing as a caring community that encourages aging in place, it becomes important to distinguish […] when neighborly support becomes health care. Neighbors in cohousing can provide helpful services but not critical services or services that create a dependency. This includes:

1. Picking up medications at the pharmacy, but not administering medications

2. Shopping but not being sole shopper

3. Bringing in some meals, but not becoming the cook or meal server

4. Accompanying, along with an aid, to a medical appt but not daily transportation

5. Not providing intimate body care or bathroom functions

6. Not assuming responsibility for making appointments or arranging for health care providers

7. Not changing bandages or other health care devices

Neighbors should not expect support for themselves in activities that would:

(1) interfere with the normal household functioning of others on a continuing basis, or

(2) that would cause harm to the patient or liability to the neighbor if not done or not done properly. >>

Sharon Villines, resident of Takoma Village Cohousing (in: ‘cohousing-L mailing list’, The Cohousing Association of the United States, 2017)

*****

<< On a une fois ou l’autre abordé la question en disant : “Le jour où l’un d’entre nous devient vraiment handicapé, comment le groupe se positionnerait ? Est-ce qu’on est capable de s’entraider ou …”. On n’a pas vraiment répondu parce que c’est difficile tant qu’on n’est pas directement confronté.

Personnellement, je me dis : quelqu’un vient avec un déam­bulateur, je pense que ça ne pose pas de problèmes ma­jeurs. Une maladie d’Alzheimer bien violente, comme on sait que ça peut arriver, je ne sais pas comment on réagirait. >>

habitant d’un habitat participatif (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< We believe we can all age better, when we do it together!  From cradle to grave, humans have survived, and THRIVED, because we live, work, play and CARE,  together in community. […]  We believe that by working together with our family, friends and neighbors, as well as with strategic community partnerships, we can create viable alternative models of care to the current menu of limited and unacceptable options […].

Community care partnerships are one viable answer, although how those partnerships form and run, as well as roles and responsibilities of members, will vary from community to community.  Eden at Home promotes a community model approach in which the culture of meaningful care does not see the needs of caregivers as separate from the needs of care receivers, but rather advocates for the well-being of the whole care partnership. Working together, empowered care-partner teams help to support the well-being and continued growth and development of their elder care-partners and each other. By focusing on person-directed values such as choice, dignity, respect, self-determination and purposeful living, the care-partner team seeks to eliminate loneliness, helplessness, and boredom for all involved. >>

Janice Blanchard, Aging in Community Collaboratory – AICC (in: Cohousing-L mailing list, 2017)

*****

<< We zijn toe aan een omslag, een transformatie in ons denken over zorg en welzijn, te vergelijken met de paradigma-omslag in de jaren ’90 van vorige eeuw naar het burgerschapsdenken in de zorg voor personen met een handicap. Een naam voor die nieuwe omslag is er nog niet echt, maar het heeft alles te maken met […] een inperken van het institutionele en professionele geweld. Het opnieuw zuurstof geven aan de gewone menselijke verbanden van vrienden, familie, buren. Het mobiliseren en herwaarderen van de daar aanwezige krachten om zo welzijn en zorg terug te geven in de handen en de harten van burgers en (lokale) gemeenschappen. >>

<< Woorden die daarvoor gegeven worden zijn ‘community based care’, ‘vermaatschappelijking van de zorg’, ‘burgerkracht’, ‘welzijn nieuwe stijl’, ‘big society’, … . Eigenlijk geen spectaculair nieuwe dingen. >>

Jan Raymaekers, ex-inwonende vrijwilliger bij Oikonde, inclusief wonen met kwetsbare mensen, coördinator van De Wroeter, dagcentrum in Kortessem, B (in: ‘De samenleving heruitgevonden’, Oikonde Tijdschrift, 2011)

*****

<< As revolutionary as it is, co-care is not new. It is as basic to human social structure as parenting, but it can be as invisible as the elderly often are in today’s Canadian society. In the same way that parents look after children without expecting reciprocity, neighbours often informally turn to each other in times of need. If they know and respect each other, it doesn’t take an emergency to bring out the desire to help one another. “I’ll give you a ride,” or “Can you water my plants while I’m away?” Such simple, neighbourly support is always helpful, but it can become crucial for an older person living alone.

The focus of co-care is social. Co-care can interface with, but does not replace, person­al and medical assistance. Neighbourly mutual support is a timeless tradition, but formalizing it as “co-care” is relatively new. Co-care is a cohousing com­munity principle that can be adapted to other living arrangements. It is a grass­roots model of voluntary, neighbourly mutual support that can help reduce social isolation and promote flourish­ing – positive, active aging – to the end of one’s days. Co-care encourages independence through awareness that we are all interdependent. >>

Canadian Senior Cohousing Society (in: ‘Innovating Seniors Housing’, 2016)

***** 

<< Senior cohousing includes the princi­pal of “co-caring,” or neighbourly mutual support.

[…] we are developing a model of co-caring for neighbors, nor just those in cohousing, so as to foster community. Co-caring, which can include physical, mental, emotional, and spiritual caring, aims to enable ourselves and others to flourish through mutual support and live in an optimal range of human functioning for the rest of our lives. It is likely that conventional health systems will be considerably strained as the proportion of seniors in the population grows with the aging of us Baby Boomers. With social structures changing rapidly, traditional ways of looking after elderly family members are becom­ing less viable options to provide for the care that is already needed and will become increasingly required. >>

Margaret Critchlow, anthropologist & Andrew Moore, architect and community developer, US (in: ‘When Do We Begin to Flourish in Senior Cohousing?, The answer is: Sooner than you’d think’ Communities Magazine, 2012)

*****

<< De Burenbond wil ‘buren’ gaan organiseren voor mensen met een beperking die moeite hebben het dagelijks leven vorm te geven. Zij wil gaan werken met teams van vrijwilligers  die wijkbreed ingezet kunnen worden in nauwe samenwerking met huisartsen. […]. De BurenBond wil zich vooral gaan richten op mensen die voorheen of in de toekomst niet meer in aanmerking komen voor (intra)murale voorzieningen. Door ze met elkaar, familie, verwanten en vertrouwde vreemden in contact te brengen organiseert de BurenBond gemeenschappen met de bedoeling om te werken aan oplossingen op het terrein van wonen, zorg en vrije tijd. Vanuit deze community ’s wil de BurenBond in de toekomst bedrijfsmatig kleinschalige woon- en zorgcoöperaties opzetten. [Dit] is een vorm van centraal wonen en kan een gebouw, straat, hof of buurt zijn. […]. De leden verbinden […] zich door lidmaatschap aan de coöperatie, zij verrichten daarvoor (betaalde) diensten en krijgen een woonrecht. Leden zijn mensen met een beperking en hun […] familie, vrienden en goede buren.

Door de inzet van [geld en eigen kracht$ van ouders en kinderen […] denkt de BurenBond een realistische aanpak te kunnen ontwikkelen om kleinschalig wonen en zorg te kunnen realiseren. >>

Bart Lammers, en Karin Hanekroot, journalisten (in: ‘Hoe zelforganisatie voor kwetsbaren concreet wordt’, op http://www.socialevraagstukken.nl, 2014)

<< Actual and perceived social isolation are both associated with increased risk for early mortality.

[…] studies provided quantitative data on mortality as affected by loneliness, social isolation, or living alone. […] the weighted average effect sizes were as follows: social isolation […], loneliness […], and living alone […], corresponding to an average of 29%, 26%, and 32% increased likelihood of mortality, respectively.

We found no differences between measures of objective and subjective social isolation. Results remain consistent across gender, length of follow-up, and world region, but initial health status has an influence on the findings. […]

Overall, the influence of both objective and subjective social isolation on risk for mortality is comparable with well-established risk factors for mortality. >>

Julianne Holt-Lunstad e.a., Dept. of Psychology, Brigham Young University, USA (uit: ‘Loneliness and Social Isolation as Risk Factors for Mortality: A Meta-Analytic Review’, Perspectives on Psychological Science, 2015)

*****

<< In 2015, Brigham Young University completed a study that showed a significant increase risk of premature death in those who were living in isolation. The US Surgeon General has declared isolation to be a public health epidemic. And this epidemic is not restricted to the US alone.

So when I said earlier that cohousing is an antidote to isolation, what I should have said is that cohousing can save your life. If I was a doctor, I would tell you to take two aspirin, and call me in the morning. But as an architect, I’m going to suggest that you take a walk with your neighbor, share a meal together, and call me in 20 years. >>

Grace Kim, cohousing architect, Seattle, US (in: ‘How cohousing can make us happier (and live longer)’, TED Talk, 2017)

*****

<< Hier zijn 148 studies samengevat, het laat zien hoe dodelijk alcohol, roken en fijnstof zijn in onze westerse samenleving. Ook eenzaamheid is meegeteld, en wat zie je? Eenzaamheid is dubbel zo dodelijk als drinken. Dat is zeer heftig! Eenzaamheid is killer nummer één. Daarom is het zo belangrijk om ze als ziekte te erkennen. Dan kun je er iets aan doen. […]

Het is een megatrend. En die zal niet verdwijnen, eenzaamheid zal alleen nog toenemen. Omdat de voedingsbodem ervan toeneemt: individualisme en verstedelijking. Mensen leven steeds vaker alleen, het aantal éénpersoonshuishoudens stijgt explosief. Die mensen worden niet automatisch eenzaam, maar ze maken wel een grotere kans. >>

Manfred Spitzer, psychiater, CH (in: ‘Eenzaamheid is killer nummer één, dubbel zo dodelijk als alcohol’, interview door Wilfred Van De Poll, Humo Magazine, 2018)

*****

<< In het Zuid-Italiaanse dorp Acciaroli [is] ruim 10 procent van de bevolking […] ouder dan 110 jaar. […] En misschien wel nog belangrijker, tot ongeveer twee maanden voor hun dood is iedereen hier kerngezond. […]

Het derde, en volgens Maria [inwoonster van 97 jaar] belangrijkste geheim van Acciaroli, is het rijke sociale leven. Er wonen ongeveer 800 mensen en iedereen kent elkaar, zegt ze. Ze treffen elkaar bovendien bijna dagelijks op een van de vele stadsbankjes of plastieken stoeltjes, het liefst op een plein waar de kleinkinderen ondertussen aan het steppen zijn en af en toe trots aan hun opa en oma hun kunsten laten zien. […]

De hoeveelheid fysieke activiteit, een gematigd dieet en een goed sociaal leven bepalen al zo’n 80 procent van de hoge leeftijd op plekken als Acciaroli, zegt Van Bodegom [verouderingswetenschapper]. Er is dus niet één geheim om oud te worden – helaas – er zijn heel veel geheimen. En in Acciaroli komen er toevallig een paar samen. >>

Jarl van der Ploeg, journalist (in: ’Het dorp van de eeuwige jeugd’, Zeno Magazine, De Morgen, 2018)

*****

<< Imagine a condition that makes a person irritable, depressed, and selfcentred, and is associated with a 26% increase in the risk of premature mortality. Imagine too that in industrialised countries around a third of people are affected by this condition, with one person in 12 affected severely, and that these proportions are increasing. Income, education, sex, and ethnicity are not protective, and the condition is contagious. The effects of the condition are not attributable to some peculiarity of the character of a subset of individuals, they are a result of the condition affecting ordinary people. Such a condition exists—loneliness.  […]

Loneliness is a public health problem that can be largely solved in our lifetime but doing so will require the full engagement and support of the medical community. The physical health and mental health of a growing number of afflicted individuals and their families and friends are at stake. >>

John Cacioppo, Professor in psychology, founder  and director of the Center for Cognitive and Social Neuroscience, University of Chicago, USA (in: ‘The growing problem of loneliness’, letter in ‘The Lancet’, 2018)

*****

<< We moeten de complexiteit van het fenomeen depressie aandurven. Het kan troostrijk zijn en je minder eenzaam maken als je je realiseert dat dit complexe probleem iets is wat we delen. En dat het daarmee ook niet je eigen schuld is. De vervreemding speelt zich alom af en aldoor, iedereen kan daaraan relateren. We zullen ons met z’n allen moeten herschikken. […] ‘Gelukkig hebben we ook een cultuur waarin je die mogelijkheden tot herschikking kunt verkennen’, meent de auteur. ‘Er zijn allerlei manieren waarop je op zoek kunt gaan naar meer verbinding en afstemming.’ >>

Bert Van den Bergh, psycholoog en filosoof, auteur van ‘De schaduw van de zwarte hond. Depressie als symptoom van onze tijd’ (in: ‘Depressie is een ziekte van de hele maatschappij’, door Nina Polak, De Correspondent, 2019)

<< je garderai un souvenir impérissable de Madame L , cette expérience m’as fait découvrir une personne formidable avec qui j’ai eu de longues discussions et surtout beaucoup de complicité. J’espère de tout mon cœur laisser dans l’esprit de Madame L un souvenir indéfectible de mon affection et mon amitié pour elle. Pour anecdote, cette expérience m’as fait réaliser que je n’avais jamais eu autant de complicité et d’échanges avec ma grand-mère ou une personne âgée avant de connaitre Madame L .Pour toutes ces raisons, je suis reconnaissante de cette expérience et tiens à remercier l’ASBL qui m’a permise de vivre ces moments exceptionnels. >>

Minhee, étudiante, habitant ‘en duo’ avec une personne âgée, Bruxelles, B (témoignage sur le site internet ‘1 Toit 2 Ages’, 2017)

*****

<< … there is a particular form of wisdom that our community elders are in a unique position to share: the values and the skills of creating and maintaining community.

This is not my personal wisdom because I came to community late in life. It is something that I am learning from those who have been here for many years, who know something (however imperfect our actual practice may be) about organizing, resolving conflicts, cooperation and communication, and just plain thinking well about what community really means—and what it can mean for a world that sorely needs more of it. >>

Rebecca Dale, writer, living in cohousing, US (in: ‘It Takes a Community to Grow an Elder’, in: Communities, 2014)

*****

<< Ik hoop dat er gemeenschappen ontstaan waarin mensen van elke leeftijd warm opgenomen worden, vertrouwen hebben in elkaar en zich verantwoordelijk voelen voor elkaar. Dat kinderen kunnen worden opgevangen zonder dat ze naar crèches of zelfs naar kleuterscholen hoeven. Dat oude mensen niet langer eenzaam in een instelling hoeven te zitten. Dat zou voor de gezinnen en voor de overheid ook financieel een grote verlichting zijn. >>

Remo Largo, pediater, leidt de afdeling Groei en Ontwikkeling van het academisch kinderziekenhuis Zürich, Zwitserland (in: “Het kerngezin is passé: ‘Mama en papa volstaan niet. Een kind heeft een dorp nodig’”, interview in Knack, 2018)

*****

<< However, it turned out that our idyllic picture of the joyful mix of generations did not always correspond with reality. Not everybody who had seen their own children grow up and leave home was enthusiastic about the idea of moving into a building full of three-year-olds and their parents.

The idea of cohousing for “the second half of life” was born and put into practice. The first building of this type, Färdknäppen in central Stockholm, was ready in 1993 and has been followed by several similar initiatives.With a lower age limit of forty this type of cohousing has a mix of people who are still professionally active and pensioners.

To tell the truth, it seems that there is more demand for and interest in this type of cohousing than in our original […] model with mixed ages. >>

Inga-Lisa Sangregorio, author, feminist, Sweden (uit: ‘Collaborative Housing from a Woman’s Perspective’, in ‘Living together – Cohousing Ideas and Realities Around the World’, Proceedings from the international collaborative housing conference in Stockholm, edited by Dick Urban Vestbro, 2010)

*****

<< Il y avait trente enfants, c’était le paradis pour eux. Pour nous aussi, c’était très convivial : fêtes, excursions en montagne … Mais, la flamme s’éteint peu à peu. […] Les enfants sont partis, nous sommes tous à la retraite, quelques-uns ont des ennuis de santé. Le temps nous a éloignés. […] Notre maison commune accueille [encore] la chorale, la distribution des paniers d’Amap et nos réunions, où l’on palabre jusqu’à trouver un compromis. Et puis on fête nos 30 ans, et les enfants y participent, ils ont trouvé des musiciens. Aucun de nous n’a envie de partir en maison de retraite … Peut-être qu’on deviendra un “hameau de retraite” en mutualisant des aides à la personne ! >>

Dominique Brière, habite à Mange-Pommes, Ramonville, F (interview par Carole Testa, dans : ‘Oasis : un nouveau mode de vie : autonomie, partage et convivialité’, Kaizen, hors-série, en collaboration avec Colibris, 2015)

*****

<< De groep van medebewoners wordt in principe gezien als verrijkend, als een uitdaging, als beweging en evolutie. Een motief om in een Abbeyfieldhuis te wonen is enerzijds het feit dat men als mens sociaal een functie heeft, zich nuttig voelt en anderzijds om zichzelf te ontwikkelen. Het is dus belangrijk dat de groep toelaat om zichzelf te blijven en iedereen stimuleert om zichzelf verder te ontwikkelen. Participatie is dan ook essentieel, in de zin van: bekijken wat men zelf kan inbrengen in de groep. Het verrijkende primeert hier op de mantelzorg of de onderlinge hulp. […]

Iedereen moet op zijn eigen manier kunnen deelnemen aan de groep. Ieder heeft een eigen visie op samen-leven en je kunt die visie niet opleggen. Participeren aan de groep veronderstelt wel een openheid naar anderen toe. Bovendien is men nodig om dingen te doen, taken op te nemen in huis. Minimaal betekent het af en toe momenten delen, en vriendelijk zijn. Maar leren samenleven vraagt tijd. “Sociaal zijn” is hier dan ook geen relevant criterium, een open en respectvolle houding daarentegen wel, een zoeken wat men kan betekenen voor de medebewoners en het huis. >>

Virginie Carlassara, Hilde Lauwers, Dr. Nele Spruytte, Prof. dr. Chantal Van Audenhove, Katholieke Universiteit Leuven, B (in: ‘De maatschappelijke relevantie van kleinschalige groepswoningen – Casestudy: Abbeyfield’, 2015)

<< Looking back it is easy to see that cohousing fits into a long tradition of women’s dreams and practice. Evelyne Sullerot, grande dame of French feminist research, once asked career-oriented women students what kind of housing they would prefer. Much to her surprise many of them mentioned the kibbutz. This was in the 1960s, and the kibbutz was probably the only form of “cohousing” they had heard of.  Sullerot […] maintains that communal solutions are more favourable to women as a group than more individualistic ones >>

Inga-Lisa Sangregorio, author, feminist, Sweden (uit: ‘Collaborative Housing from a Woman’s Perspective’, in ‘Living together – Cohousing Ideas and Realities Around the World’, Proceedings from the international collaborative housing conference in Stockholm, edited by Dick Urban Vestbro, 2010)

*****

<< The underlying ethos of a matriarchal society is one that prioritizes care-taking and peacemaking within a context that respects and values the innate capabilities and inherent worth of its members and its environment; balancing the realities of different genders and generations as it does so. […] This type of multigenerational co-parenting social structure allows for […] balanced economic reciprocity based on the circulation of gifts and egalitarian societies of consensus. […]

Households that choose to live in cohousing communities commit themselves to social, economic, political, & spiritual structures similar to those of a textbook matriarchy; just without the biological link to all of their neighbors. Children raised in cohousing are co-parented by the adults in the community […]. Adults care for each other and nurture each other throughout life’s cycles. […] The vast majority of cohousing communities govern via consensus decision-making models. [We just] may not use Matriarchy Studies vocabulary to define the community we choose to live in together. >>

Kate M. Brunner, writer, healer, resident of Heartwood Cohousing, US (in: ‘Cohousing as Modern Matriarchy?’, blog feminismandreligion, 2016)

*****

<< Door echtscheiding, werkloosheid of andere omstandigheden kunnen vrouwen soms plots niet meer voorzien in de basisbehoeften voor zichzelf en hun gezin. Co-housing kan dan een oplossing zijn. Met een beetje hulp van de overheid kan deze vorm van ‘samen wonen’ zelfs een vangnet worden voor heel wat vrouwen. […]

Geeft co-housing vrouwen een tikkeltje meer? Bij deze woonvorm nemen vrouwen alvast zelf de touwtjes van hun bestaan in handen en hoeven ze geen beroep te doen op organisaties en instituten die hen in een slachtofferrol duwen. Ze beslissen ook autonoom wanneer en door wie ze geholpen willen worden.

En tenslotte kunnen vrouwen met kinderen eindelijk nog eens de deur uit. Gewoon even kijken op de lijst wie er morgenavond op de kinderen kan passen. Dat niemand dààr eerder aan gedacht heeft! >>
Veerle Magits (in: Divazine, 2001)

*****

<< Emancipation, autonomy and civic consciousness are the three very important dimensions or characteristics of the cohousing idea today. […] the first dimension is that of emancipation […] Earlier in modern society it was women’s emancipation from patriarchy, and this still holds […].

Today there is a wish to get more men to accept living in cohousing units. In Sweden many women also have a dream of being relieved of the heavy burden of combining work and competition on the labour market with the running of family and home, caring for old parents, commuting, and so on.

In such a situation, cohousing can be seen as a more functional and sociable way of life. The married woman and the dependence of the family household on her has been the focus of the historical debate on cohousing, but we may find that this way of living is also of great value for others, such as small households with single mothers, or women and men living alone. >>

Eva Sandstedt, Professor of Sociology, Institute of Housing and Urban Research, Uppsala University, Sweden (uit: ‘Why Do We Discuss Cohousing in Sweden in 2010?’, in ‘Living together – Cohousing Ideas and Realities Around the World’, Proceedings from the international collaborative housing conference in Stockholm, edited by Dick Urban Vestbro, 2010)

*****

<< A feminist approach to planning for everyday life seems to be a promising solution. Since the 1960s feminist movements and grass-root initiatives in many European countries have started to criticize planning practice with a view to changing the living conditions of women. The intention is to improve the quality of infrastructure and housing to make everyday life and domestic chores easier […].

For cohousing, Jarvis has demonstrated in detail how such projects are providing and managing ‘integrated infrastructures of daily life’ by ‘saving space and sharing time’ within the cohousing community […]. Cohousing projects […] have provided concrete implementation of the visions of a fair distribution of care tasks.

Research by Vestbro and Horelli […] demonstrate […] that most of the different types of cohousing support a gender-fair distribution of care work among all residents.

Heidrun Wankiewicz, Stadt-, Regions-, Gender Analyse und Planung, EU-Projektbegleitung, AU (in: ‘The potential of cohousing for rural Austria‘, 2015)

 *****

<< La Maison des Babayagas […] fait le pari que les personnes peuvent elles-mêmes individuellement et collectivement­ prendre en charge leur vie, solidairement, dans un espace totalement ouvert sur la ville et la société. […]

Cette aventure trouve son fondement dans le combat porté par les Babayagas sur la question du vieillissement et sur les dynamiques sociales à l’oeuvre. Il s’agit pour le collectif de faire vivre un lieu dans la ville et pour la ville, largement destiné aux femmes. De cette double volonté un lieu de vie et un espace de rencontre et de militance est né un programme architectural qui associe logements et espaces collectifs. La maison des Babayagas se compose d’un immeuble comportant 25 logements sociaux, 21 pour les Babayagas et 4 pour des jeunes de moins de 30 ans. Elle dispose de locaux communs et d’une salle (municipale) réservée aux activités collectives ainsi que de trois jardins. >>

Habitantes de ‘La Maison des Babayagas’, habitat groupé, social, féministe et autogéré à Montreuil, F (sur leur site internet, 2017)

*****

<< Mrs Trentmann, a senior at Harbour, observes how the six-week cycle of group cooking and cleaning duties produces a particular rhythm to her life which is less linear than she previously experienced as a mother when cooking every night for a nuclear family. She claims to be energised by the weeks that she cooks and cleans for the whole group, and she is also more appreciative of receiving meals prepared by others.

This resonates with the 1960s feminist ideology of cooperative `self-work’, which emphasized that liberation from domestic drudgery could be achieved by making everyday chores more enjoyable through collective activity rather than by outsourcing them to other women as a function of `rational life’ efficiency and convenience >>

Helen Jarvis, Sociologe, School of Geography, Politics and Sociology, Newcastle University, UK (in: ‘Saving space, sharing time: integrated infrastructures of daily life in cohousing’, Environment and Planning, 2011)

*****

<< La crise du logement, qui sévit dans notre capitale depuis plus de 20 ans, touche plus particulièrement les femmes. Confrontées à de multiples formes de violences (discrimination à l’embauche, violences administratives, ressources financières faibles, responsabilité monoparentale, …), un nombre croissant de femmes se retrouve sans-abri ou très mal logé, avec souvent des enfants à leur charge. Dans ces conditions, il leur est très difficile d’intégrer un logement décent où il ferait bon vivre ! […]

Aujourd’hui, force est de constater que les habitats solidaires se multiplient, tant à l’initiative de citoyens que d’organisations. Les motivations en sont diverses : avantages financiers, renforcements des liens sociaux, solidarités face à l’isolement ou la précarité, projets de vie de grande envergure, etc. >>

Habitat Solidaire Lemmens, Anderlecht, B (dans leur dépliant, 2013)

*****

<< My story of intentional community is partly the story of having a child on my own. […] Having used a clinic with an anonymous donor to become pregnant, I joined Terra Firma [cohousing] when I was four months pregnant. […] While pregnant and on my own, sometimes a challenging and isolated venture, I could walk my dog around the block and have my neighbors ask me how I was feeling, or if I had felt the baby move. I received spontaneous dinner invitations or just had nice daily conversations that made me feel more connected. And I also had other people to nurture – to me one of the life ecperiences that makes me feel connected and happy. I had people to shuttle to or from the airport. I had plants to water or people for whom to hem curtains. After I’d had my baby, Terra Firma members collected and got me a generous gift certificate, and most importantly, they were eager to meet my baby. […] I’m so grateful to be part of Terra Firma. >>

Shoshana Magnet, associate professor at the Institute of Feminist and Gender Studies at the University of Ottawa, resident of Terra Firma Cohousing, CA (in: ‘Terra Firma: A Single Mother Discovers Community’, Communities Magazine, 2017)

*****

Beginenhof Köln

<< Die modernen Beginen sind eine heterogene Gemeinschaft aller Altersgruppen, die sich aus unterschiedlichen Gründen zum gemeinsamen Leben zusammengeschlossen hat, etwa aus emanzipatorisch-feministischer, spiritueller oder karitativer Motivation. >>

Kölner Stadt-Anzeiger (in: ‘Beginenhof Heimat und Arbeit für Single-Frauen’, 2012)

Beginenhof Dortmund

<< Religion spielt auf dem Dortmunder Beginenhof keine Rolle. Hier leben Frauen vieler Glaubensrichtungen zwischen Ende 30 und 80. Sie sind verwitwet, geschieden und ledig, heterosexuell und lesbisch. Manche sind berufstätig, andere suchen Arbeit, etliche sind Rentnerinnen. “Wir sind sehr weltlich”, sagt Rosemarie Ring dazu. […] Vielmehr geht es hier um Autonomie und die Sicherheit, ein Zuhause zu haben. >>

Westfälische Rundschau (in: ‘Auf dem Beginenhof wohnen und leben 31 Frauen zusammen’, 2017)

*****

<< Parents […] struggle. It is a lonely, isolating and exhausting business, especially for mothers, who still typically do the bulk of childcare. They pay a huge price for it. Not only do many forsake career opportunities and income, but they also are subject to societal idealisation of motherhood and then shamed and blamed for any perceived failings, most often by their own children.

With all that, can we raise children better? Yes. Rather than leave childrearing solely in the hands of one or two people, it would help everyone if we approached it more along the lines of the old African proverb: ‘It takes a village to raise a child.’ We should take alloparenting [co-parenting] to the next level: quality and trained caregiving that is shared, continuous and, most important, mandatory. >>

Vicki Larson , journalist and co-author of ‘The New I Do: Reshaping Marriage for Skeptics, Realists and Rebels’, US (in: ‘There is a better way to parent than the nuclear family’, 2016)

*****

<< CoAbode [single mothers house sharing] is a contemporary vision of a lifespace for single mothers. Cohousing is another rather recent innovation that many single parents find appealing. Significant numbers of today’s single parents choose to do what others have done for generations, which is to live with their own parents or grandparents in a multigenerational household, or with other relatives in an extended-family household. Other single parents have lived in shared households that may or may not include other single-parent families. >>

Bella DePaulo, social scientist, researcher, writer (in: ‘How we live now – redefining home and family in the 21st century’, 2015)

<< Ik […] woon in een huis met acht anderen. We hebben jobs, staan op tussen 6u10 en 11u20. Verantwoordelijkheden, frigo’s, kookvuren en strijkijzers worden gedeeld. Alsook de slappe lach, tegenslagen en huilbuien. […]

We koken en eten samen. Delen tuin, garage, kelder, zolder, meubels, woon-, eet en badkamers. Wat je in de frigo vindt is van iedereen. Respect, vertrouwen en vriendschap bindt ons, verantwoordelijkheden, liefde en lach- en huilbuien houden ons samen.

Steeds meer mensen kiezen om samen te huizen: vrienden, gelijkgestemden, jonge gezinnen, zelfs bejaarden. In tijden van individualisme gaan mensen op zoek naar elkaar. Nog nooit waren sportclubs, buurtcomités en koffiedates zo populair. Het nieuwe hebben, dat is ervaren.

Is ons ware eigendom niet datgene waar we waarde aan hechten? Waar we ons dagelijks mee omringen? >>

Soraya Wancour, designer, trendwatcher, stylist (opiniestuk in Knack, 2015)

*****

<< Woongroepen die ervoor kiezen om corvee taken wel te regelen hebben een aantal opties. Een veelgebruikt systeem is roulatie: Een rooster geeft aan wie wanneer welke taak moet doen […]

Op die manier kun je ervoor zorgen dat onplezierige taken niet altijd bij dezelfde persoon blijven hangen. Daarnaast krijg je een compleet beeld van wat er allemaal aan huishoudelijke taken komt kijken […] en je doet op verschillende gebieden vaardigheden en kennis op.

Nu blijkt dat ondanks een dergelijk rooster mensen soms nog een extra aansporing nodig hebben om hun taken ook daadwerkelijk te doen. Hierbij kan het helpen om mensen te vragen om op het rooster af te vinken wanneer een taak gedaan is, met de datum erbij.

Een andere optie […]  is om taken aan tweetallen toe te wijzen. Dan kan de een de andere herinneren en motiveren, en verder kan het de banden in de groep bevorderen. >>

Marc Pauly, kenniscentrum Filosofie van RUGroningen (in: ‘Een huis delen: Hoe hou je het leuk?’)

*****

<< Een deel van de jongeren blijven, na de studententijd waar ze meestal kennis maakten met het “kotleven”, nog een tijdje in gemeenschapshuizen wonen.

Ze […] doen dit meestal vanuit economische overwegingen: samen een huis huren is goedkoper. En zo kunnen ze, in overgang naar een andere woonsituatie, sparen.

Er zijn echter veel jongvolwassenen die bewust kiezen voor deze manier van samen wonen, niet om louter financiële redenen maar omwille van het gezelschap, het delen, het solidair samenwonen, […]

Een tweede categorie mensen die een uitgesproken interesse heeft in woongroepen zijn de, meestal alleenstaande, medioren […] en senioren. Ook voor hen kunnen zowel financieel-economische als sociale motieven een rol spelen >>

Samenhuizen vzw (in: Startgids, werkboek voor woongroepen en gemeenschapshuizen, 2016)

*****

<< Met het project ‘Senioren onder de Toren’ brengt het OCMW de seniorenhuisvesting naar de verschillende woonkernen van de gemeente.

‘De pastorij’ te Kleit en te Adegem […]  combineert de voordelen van een eigen, moderne assistentie-woning in de vertrouwde dorpskern met een verzorging op maat en wonen in gemeenschap.

Zo behouden de bewoners hun individuele vrijheid maar er is altijd gezelschap en bijstand in de buurt.

De residentie is kleinschalig en huiselijk opgevat. De nadruk wordt gelegd op de gezamenlijke leefruimte met eetplaats waar het gemeenschapsleven zich afspeelt en waar de bewoners kunnen samenkomen om te eten, te praten en activiteiten te organiseren.

Het wonen in gemeenschap is zo opgevat dat de huishoudelijke taken […] zoveel mogelijk in groepsverband georganiseerd worden >>

OCMW Maldegem (uit: ‘Assistentiewoningen De Pastorij Kleit en Adegem’, 2014)

*****

<< La colocation s’observe essentiellement chez les étudiants. Avec la hausse du prix des kots, louer un appartement à plusieurs représente un énorme avantage puisque le loyer est moindre et l’habitat plus confortable.

Les jeunes travailleurs sont également bien représentés parmi les colocataires. Sortant des études et entrant sur un marché du travail difficile et instable, où le taux de chômage pour les moins de 25 ans s’élève à 23.7%, cette génération est poussée à trouver des solutions de logement alternatives.

Mais la colocation ne concerne plus uniquement les jeunes. Les quadragénaires touchés par une situation socio-économique instable (divorce/ séparation, perte d’un emploi…) se tournent à leur tour vers ce type d’habitat. Ce dernier séduit également les aînés. Bien qu’il y ait aujourd’hui un large panel de lieux destinés aux plus âgés (maison de repos, habitat groupé, maison communautaire…), on remarque un intérêt grandissant de cette génération pour la colocation, que ce soit pour rompre la solitude ou pour des raisons économiques. >>

CPCP, Centre Permanent pour la Citoyenneté et la Participation (uit: ‘La colocation Un logement accessible à tous ?’, 2014)

*****

<< Co-operatives [=huisdelen] are good for students, not just because they give access to more affordable housing, food or transport but because they create spaces in which students can experiment with ideas. >>

Sean Farmelo, coordinator van ‘SfC – Students for Cooperation’, UK (in : een presentatie, 2013)

*****

<< Als we de huur een beetje delen, betekent het dat ik iets makkelijker rond kom op het eind van de maand.

Maar ook het ‘gedeeld gebruiken’ van de woning is positief. Ik ben niet alleen én de mensen die hier inwonen kunnen gebruik maken van mijn netwerk om geholpen te worden.

Mocht dit echter officieel bekend zijn, dan zou dit me de helft van mijn inkomen kunnen kosten. Dat klopt toch niet! Als je om economische redenen samenhuurt, omdat de huurprijzen niet te betalen zijn, moet je dit clandestien doen. Zoniet word je gestraft en wordt je vervangingsinkomen gehalveerd of zelfs geschrapt.

Dat noemen ze dan sociale fraude! Begrijpt men dan niet dat dit voor sommige mensen bittere noodzaak is, zelfs soms een kwestie van overleven. >>

Huisdeelster (uit: interview door Lut Vael & Frank Vandepitte, in: ‘FRANK, Tijdschrift Samenlevingsopbouw Gent’ 2, 2011)

*****

<< … with a growing population, rising housing costs and housing providers struggling to meet demand for affordable accommodation, more and more people in the united Kingdom (UK) are sharing their living space with people outside of their families at some point in their lives, however fleetingly.

People’s reasons for living in shared housing vary hugely, from unqualified financial necessity at one extreme through to a desire to embrace alternative and more communal living arrangements at the other.

As popular representations make very clear, though, all shared living arrangements are united by the centrality of everyday relationships to their success or failure. If relationships are good, sharing can work really well; if they are bad, shared housing can become a nightmare. This applies as much to those who deliberately choose to live communally as it does to those sharing largely for reasons of constraint.

Yet the quality of relationships in shared contexts is rarely a product of chance alone, and can be profoundly affected by the nature and quality of the practices of sharing which develop in any given household. >>

Sue Heath,Katherine Davies,Gemma Edwards,Rachael Scicluna (in: Shared Housing, Shared Lives: Everyday Experiences Across the Lifecourse’, UK, 2018)

*****

[over woongroepen binnen een cohousing/centraal wonen project:]

<< Mensen gaan dus op hele verschillende manieren een band met elkaar aan binnen het [centraal wonen] project.

Een bijzondere club daarbinnen zijn volgens veel door ons geïnterviewde bewoners de woongroepen. Deze bewoners zijn al zo veel bezig met de woongroep zelf en de doorstroming is zo hoog, dat je ze volgens sommige anderen in het project over het algemeen minder vaak terug ziet.

Daaruit lijkt het dat het aangaan van banden energie kost. Vooral ook bij enkele langer aanwezige bewoners in het project worden deze banden na verloop van tijd moeilijker om te onderhouden. “We hebben zoveel wisselingen meegemaakt. Dan wordt het allemaal wel wat moeilijker om bij te houden en nieuwe banden aan te gaan”. >>

Martijn Felder, Leerstoelgroep Culturele Geografie, Wageningen University & Research centre, NL (uit: ‘Centraal Wonen voor iedereen, 2012’ i.o.v. CW Wageningen & LVCW, Landelijke Vereniging Centraal Wonen)

*****

<< Volgens de officiële “samenhuizenvaktermen” woon ik nu in een gemeenschapshuis. Dat is een huis waarin de bewoners een privé slaapkamer hebben, maar andere ruimtes delen – zoals in mijn geval de keuken, tuin, woonkamer, badkamer en washok.

De belangrijkste reden om te kiezen voor gemeenschappelijk wonen was (naast financiële redenen) de gezelligheid die deze woonvorm met zich meebrengt. Mijn huisgenoten en ik hebben er dit jaar al een heel aantal gezellige feestjes, etentjes, barbecues en spelavondjes opzitten. En hoewel samenhuizen soms ook problematisch kan zijn […] heb ik geen spijt van mijn keuze om te gaan samenhuizen! >>

Renée Dekker, medewerkster van Samenhuizen vzw (in: Samenhuizen blog, 2016)

*****

<< … pour ne pas [qu’une] première expérience en communauté [de colocation] vire au cauchemar, il est nécessaire de respecter quelques règles essentielles.

1. Choisissez le bon emplacement avant tout. […]

2. Assurez-vous de la compatibilité des modes de vie.  […]

3. Instaurez des règles. Être clair dès le début de la colocation permet d’éviter les fâcheux malentendus. Qui fait quoi à quel moment ? Que partage-t-on ? Que peut-on manger ? Qui a-t-on le droit d’héberger? Autant de points sur lesquels il faut se mettre d’accord. […]

4. Faites attention aux arnaques […] faites confiance aux sites spécialisés qui vérifient les annonces publiées, plutôt qu’aux sites généralistes de petites annonces où les arnaques sont plus fréquentes.

5. Apprenez à gérer un budget (serré) […]

6. Aménagez votre “home sweet home” […] Pour vous sentir à l’aise en territoire (pour l’instant) inconnu, il est […] tout à fait possible de vous focaliser sur la décoration de votre propre chambre. >>

Anissa Hammadi (dans : ‘6 trucs et astuces pour une première colocation réussie’, Le Nouvel Observateur, 2014)

*****

<< Omdat men nog dichter op elkaar woont dan bij cohousing wordt door vele huisdelers erkend dat er een klik moet zijn.

[…] bij huisdelers zijn er de spontane ontmoetingen die zorgen voor extra interactie. Vaak zijn [zij] singles of eenoudergezinnen voor wie dagelijks sociale interacties soms minder evident zijn. De aanwezigheid van iemand in huis wordt vaak door huisdelers omschreven als een soort thuisgevoel. […] Er ontstaat een soort tijdelijke verwantschap met een medebewoner: wij wonen in ons huis.

Juist dat gevoel van betrokkenheid met de medebewoners geeft mensen een gezamenlijke verantwoordelijkheid. […] [Deze] verantwoordelijkheid strekt zich […] op een organische manier ook voort op de huisdelers zelf. Het gebeurt wel vaker dat wanneer iemand van het huis in moeilijkheden komt, de huisdelers hiervan het eerst weet hebben.

Ook dat draagt toe aan een meer sociale samenleving waarin iedereen, met het nodige behoud van privacy, voor elkaar een vangnet kan betekenen. >>

Jo Coune, ex-huisdeler, nu bewoner van cohousing Ter Beemt, cohousing begeleider (uit: ‘Wij gaan samenhuizen.Wat doen de notarissen?’, in ‘Opening Doors, Congresboek Notarieel Congres, Gent’ door Jo coune & Luk Jonckheere, 2017)

*****

<< … destijds [startte ik] met vijf andere mensen een woongemeenschap op net buiten Leuven. We woonden uiteindelijk maar 1 jaar samen. Het was weinig voorbereid,we kenden elkaar weinig, sommigen waren studievrienden van elkaar. […] Sommigen studeerden, anderen werkten.

Er kwam onverwachts een baby en heel snel was duidelijk dat er geen of weinig echte betrokkenheid was. Oorzaken volgens mij was dat we geen gemeenschappelijke filosofie noch waarden hadden en ook niet echt tijd samen doorbrachten, 1 keer per week samen eten op vrijdagavond. >>

Bewoner van een woongroep (in: ‘Samenhuizen in Belgie – Waar staan we, waar gaan we? Gemeenschappelijk wonen : peiling van inventaris & behoeften, knelpunten en sporen naar oplossingen’, onderzoek met steun van Luchtkasteelfonds – Koning Boudewijnstichting, Luk Jonckheere, Roland Kums, Hilde Maelsatf, Trui Maes, 2010)

*****

<< It is said that there are between 20 and 30 thousand rooms in share houses across Japan. Many are single, working people, the majority of whom are in their 20s and 30s, and many of whom have lived in regular rental apartments before.

It is precisely because they have experience living in regular rental apartments that they feel the merits of share house living, including exchange with other people, low initial costs, rental price, and other reasons.

Working styles have become so diverse and people are marrying later so people are looking for simpler ways of living, so it could be said that share houses are the most natural place to find a fun and fulfilling lifestyle. >>

Oakhouse, Japan (in: ‘Share houses have the appeal of “sharing” and “exchanging” – What Kind of People Live Here?’, 2017)

*****

<< Dans un environnement où l’on partage le même espace de vie et dans lequel personne ne se connait, il est important de savoir d’adapter et faire des efforts au jour le jour. Dans cet article nous vous donnons 10 pistes pour vous guider à réussir votre vie en colocation !

Chez Nestor – easy living appartments, bailleur de colocations, Lyon, F (dans: ‘Habiter en colocation : les 10 règles d’or’, 2017)

*****

<< My three years at Lothlorien had convinced me without any doubt that I wanted to live in community for the rest of my life, and that my ideal community would look and feel a lot like Lothlorien. The house is an oasis in Berkeley’s otherwise vast and impersonal student setting, where high turnover is endemic. […]

The spirit of cooperation endures even beyond Lothlorien: over the years numerous group houses in and around Berkeley have served as half-way homes for old [residents of Lothlorien] who just couldn’t let it go, and return for any excuse. At least two intentional communities inspired by old [residents of Lothlorien] are currently in the advanced planning stages […]. I hope before long we won’t need really leave Lothlorien; we’ll simply emigrate to our cousin communities, carrying with us the memories and traditions of our first true community home. >>

Ted Sterling, former resident of Lothlorien (in: ‘It’s a Magical Life’, Communities Magazine, 2001)

*****

<< Ik verhuisde een jaar geleden […] naar Brussel. […] Als niet-Belg zijnde ben ik in feite migrant en mijn persoonlijk netwerk is sowieso al wat kleiner daardoor. In Brussel kende ik welgeteld drie mensen. Vroeger had ik er wel gestudeerd, maar nooit gewoond. Mijn ex-klasgenoten sprak ik eigenlijk niet meer en velen wonen ook niet meer in Brussel. Mede om eenzaamheid tegen te gaan koos ik ervoor om […] een kamer in een gemeenschapshuis te huren. [Je krijgt er] meer (gedeelde) ruimte voor je geld dan wanneer je een appartement huurt. En het allerbelangrijkste: je krijgt er huisgenoten en soms vrienden voor het leven bij. […] 

Een ander groot voordeel aan samenhuizen voor nieuwkomers is dat je integratie veel sneller verloopt, zeker wanneer je met locals samenwoont. Als Nederlandse kan ik er niet echt over meepraten, maar ik vermoed dat het leren van een nieuwe taal een stuk vlotter verloopt als je huisgenoten hebt om die nieuwe taal mee te oefenen. Ook banale zaken zoals het vinden van een nieuwe huisdokter, afval scheiden (niet evident want elk land doet dit net een beetje anders), invullen van belastingformulieren – het gaat allemaal veel sneller en gemakkelijker als je huisgenoten hebt om je ermee te helpen. >>

Renée Dekker, medewerkster van Samenhuizen vzw (in: haar Samenhuizen blog, 2016)

*****

<< J’ai deux étudiantes assidues trés occupées à emmagasiner des tonnes d’informations pour leur futur métier. Heureusement, que j’ai proposé la “table d’hôte” régulièrement […] cela permet d’avoir un vrai échange autour d’un repas. Il est vrai aussi qu’elles vivent ici, dans un lieu très zen et que je tiens à respecter leur temps d’étude […]. [Les] étudiantes […] sont à chaque fois différentes mais pleines de richesse, avec leur personnalité propre.

Pour le moment, j’ai même accueilli exceptionnellement le compagnon d’une de mes étudiantes… et figurez-vous que j’ai beaucoup de chance, car le cadeau auquel je ne m’attendais pas est qu’il pratique la danse country dont je suis fan. Dès lors, ce mercredi soir, c’est soirée country chez moi et le jeune homme sera mon prof […]! la vie n’est-elle pas belle quand on partage avec la jeunesse de tels moments ?

Je ne regrette vraiment pas d’avoir fait le choix de passer par votre ASBL. >>

Madame D, senior, Bruxelles, B (témoignage sur le site internet ‘1 Toit 2 Ages’, 2017)

*****

<< Wij stellen voor om de ontwikkeling te bevorderen van verschillende types van woningen die de mix tussen generaties en het samenbrengen van verscheidene levenswijzen bevordert:

‘kangoeroewonen’, housing units, samenwonen (co-housing), sociale woningen ‘van alle types’, groepswonen met de mogelijkheid om een lagere huur te betalen in ruil voor bepaalde diensten, …

In deze intergenerationele huisvesting zullen vergaderingen georganiseerd worden over ‘samen leven’, naar analogie met de algemene vergaderingen van mede-eigenaars, om het samenleven in groep mogelijk te maken. >>

Vlaamse Ouderenraad (Uit: ‘De wereld verandert, ouderen ook. De generaties van morgen buigen zich over de toekomst van de senioren’, De resultaten van het Burgerpanel ; voorstellen m.b.t. huisvesting, 2014)

*****

<< Groepswonen van ouderen is een goede vorm van ouderenhuisvesting. Niet voor iedereen, maar wel voor een steeds groeiende groep. […] daarom tien tips voor het succesvol realiseren van een project.

1. Er is niet één manier van groepswonen van ouderen […]
2. Samenwerking is essentieel […]
3. Stenen zijn belangrijk, het groepsproces is nog belangrijker […]
4. Groepswonen is geen verzorgd wonen […]
5. De ontmoetingsruimte staat centraal […]
6. Activiteiten houden mensen actief […]
7. Woningtoewijzing vraagt om duidelijke afspraken […]
8. Bij collectief particulier opdrachtgeverschap beperkt een achtervang de risico’s. […]
9. Met idealisme alleen red je het niet […]
10. Tot slot: wacht niet af, neem initiatief […] >>

LVGO, Landelijke Vereniging Groepswonen van Ouderen, NL (uit: ‘Zelfbeheer en nabuurschap, groepswonen van ouderen in Gelderland’, i.s.m. Provincie Gelderland, 2005)

*****

<< … millions of older Americans struggle physically, financially, and emotionally to stay in homes and communities that are not designed to accommodate their changing needs. Without meaningful social connection and support, many suffer the same three plagues that afflict residents in nursing homes – loneliness, boredom, helplessness. […]

Isn’t there a better way to care for our elders than committing them to long-term-care facilities or leaving them to age in place, at home, often alone? […]

Throughout most of human history, people have […] aged a third way, what we are calling aging in community.

Up until the turn of the last [20^th] century, most people lived out their lives in the family home, relying almost solely on a tightly knit social web of family, friends, neighbors, and other community support. >>

Janice M. Blanchard, President and Founder at Aging Better Together, auteur (uit: Aging in Community, 2013)

*****

<< In het aanbod van woon(zorg)arrangementen ligt de focus vaak op één doelgroep en minder op een mix van doelgroepen.

Uit onderzoek blijkt echter dat vitale senioren woongemeenschappen voor jong en oud aantrekkelijker vinden dan gemeenschappen alleen voor ouderen. Zij willen bovendien bijdragen aan de maatschappij. […]

Gemixt wonen met onderlinge dienstverlening draagt eraan bij dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen en op vele fronten maatschappelijk actief kunnen zijn.

Bovendien wordt de samenhang tussen bewoners onderling en met de buurt versterkt. Het idee is dat de verschillende generaties elkaar helpen. >>

Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg, NL (uit: ‘Wonen voor alle leeftijden’, i.s.m. het Nederlands Platform Ouderen, 2008)

*****

<< … zolang iedereen in staat is zijn eigen privacy te bewaren […] kan kangoeroewonen echt een mooie optie op de toekomst worden.

Ik heb in elk geval liever dat we, in plaats van alsmaar nieuwe rusthuizen te moeten bouwen, op zoek gaan naar alternatieven.

Er zijn trouwens véél redenen om te cohousen. Ruimte wordt schaarser […] en ik denk dat heel wat jonge gezinnen […] zouden willen samenwonen, om dan een tuin te kunnen delen […] zodat hun kinderen samen kunnen spelen en opgroeien. En […] het wordt moeilijker en moeilijker om een fatsoenlijke woning te vinden en te betalen.

Om al die redenen moet je creatieve oplossingen net aanmoedigen en toejuichen. >>

Freya Piryns, Groen! Senator, woont met haar ouders in kangoeroewoning (interview Humo 2011) :

*****

<< … comparisons were made between the cohousing model and a ‘care village’ […]

The preference of the ‘would-be cohousers’ attending was for a relative intimacy of scale, for more direct control over governance and participation, and greater prioritisation of shared values among its members.

Senior cohousing is not seen as primarily for social care, but as a means of continuing an active life and preventing the need for social care, with a carefully balanced age-structure to underpin this where possible.

Where its members experience health problems and frailty, this may become problematic somewhat later than if they were living isolated in general housing. >>

Maria Brenton, UK Cohousing Network, OWCH – Older Women’s Co-Housing, lives in Senior Co-housing ‘New Ground’ (uit: ‘Senior cohousing communities – an alternative approach for the UK?’, 2013)

 

<< As new approaches to combine housing and living of senior citizens with instruments of sustainable community development, multi-generation cohousing and community developments have been promoted for more than a decade in Germany […]

The empirical results identify positive effects for residents living in the model projects as compared to a control group of people characterized by similar health and socio-economic attributes.

Although no significant differences existed before, the health conditions of the residents in the model projects turn out to be significantly better and professional care is less in demand.

The residents show a substantially higher level of neighbourhood support, and the residential qualities and social cohesion are given higher marks by the pilot project respondents. >>

Konstantin  & Volker Then, Centre for Social Investment (CSI), Heidelberg University, D  (in: ‘Community and Civil Society Returns of Multi-generation Cohousing in Germany’,  Journal of Civil Society, volume 9, April 2013)

*****

<< Research shows that social connection is crucial to wellbeing. This is not surprising. Humans have evolved in an environment where group membership is essential to survival. >>

<< The true importance of social connection becomes most apparent when it is absent. Loneliness can be severely damaging. […]

Loneliness can have serious health consequences, with a similar impact to high blood pressure, lack of exercise, obesity, or smoking. >>

<< There is growing evidence that people with strong social connections live longer.

This is due to social relationships themselves, not just because of associated health benefits such as increased exercise or improved mental health. >>

Kelly Jane-Frances, strategy and policy professional, founder & former director of the Grattan Institute, Australia (‘Social Cities’, 2012) 

*****

<< De kwantiteit en vooral de kwaliteit van sociale contacten is sterk geassocieerd met een waaier van gezondheidsaspecten […].

Het grote belang van sociale ondersteuning voor gezondheid werd duidelijk aangetoond door het Alameda County onderzoek.

Deze studie wees uit dat individuele scores op een gecombineerde sociaal-netwerk-index een sterke voorspellende waarde hadden voor mortaliteit, en dit na controle voor [=uitsluiting van] ervaren fysieke gezondheid, SES, rookgedrag, alcoholgebruik, sportbeoefening, zwaarlijvigheid, etnische afkomst en levenstevredenheid. >>

Miriam Beck, sociologe, sociaal assistent en erkend familiaal bemiddelaar (uit: ‘‘Theoretische achtergrondstudies in verband met ongelijkheid & gezondheid’, 2001)

*****

<< There is now a substantial body of evidence that indicates that the extent to which social relationships are strong and supportive is related to the health of individuals who live within such social contexts.

A review of population-based research on mortality risk over the last 20 years indicates that people who are isolated are at increased mortality risk from a number of causes.

For social support to be health promoting, it must provide both a sense of belonging and intimacy and must help people to be more competent and self-efficacious. >>

Lisa F. Berkman, Yale University School of Medicine, Dept. of Epidemiology and Public Health, New Haven, USA (in: ‘The role of social relations in health promotion’, Psychosomatic Medecine, 1995)

*****

<< Loneliness, long a bane of humanity, is increasingly seen today as a serious public health hazard.

Scientists who have identified significant links between loneliness and illness are pursuing the precise biological mechanisms that make it such a menace, digging down to the molecular level and finding that social isolation changes the human genome in profound, long-lasting ways.

Not only that, but the potential for damage caused by these genetic changes appears comparable to the injuries to health from smoking and, even worse, from diabetes and obesity.

The scientists’ conclusion : Loneliness can be a lethal risk. >>

Amy Ellis Nutt  (uit: ‘Loneliness grows from individual ache to public health hazard’, artikel in de Washington Post, over het onderzoek van Steven W. Cole, PhD, professor of medicine, hematology/oncology, en medewerkers, School of Medicine at UCLA, USA, 2016)

*****

<< In Africa, they say that if one person gets sick, everybody is sick.

The village or the tribe is seen as a huge tree with thousands of branches. When part of this living entity is diseased, there is a need to reexamine the whole tree.

This is why when somebody is sick in the village, everybody is worried, it reminds everybody that there is something present that is potentially dangerous for all. >>

Sobonfu Some, spirituele denker, geboren in Burkina Faso, verhuisd naar de VS (in: ‘The Spirit of Intimacy’, 1997)

 

<< Nous sommes passés d’une organisation reposant au départ sur la notion de «horde» pour nous transformer en «clans», en «tribus», puis en «entités villageoises» avant de devenir des «familles au sens très large du terme» et aboutir aujourd’hui à la «famille nucléaire, parents-enfants» parfois «recomposée» quand elle n’est pas «monoparentale». […]

Dans toutes les grandes métropoles européennes, on dénombre un taux croissant de «personnes seules» […].

Cette érosion des communautés, cette réduction à l’individu renforce de facto la précarité sociale, la fragilisation des personnes !

En rupture de liens sociaux, les plus faibles ou plus isolés ne tardent pas à vivre des accidents et parfois pour certains d’entre eux à sombrer. >>

Habitat et Participation asbl (in: ‘Guide de l’habitat groupé pour des personnes en précarité sociale’, 2004)

*****

<< Eco-friendly cohousing opportunities that welcome and recruit people with a wide range of disabilities are at the core of a movement toward more inclusive neighborhoods that benefit all residents – disabled or not.

They shape living and working options for people with disabilities, while also informing attitudes of non-disabled neighbors.

Cohousing’s participatory, egalitarian, inter-generational, “aging-in-place” model embraces a variety of life stages and challenges, […].

With the appropriate state and federal supports in place to make this form of smartly designed neighborhood available to a wider range of people, cohousing becomes a desirable and superior alternative to institutional living and group homes for many people […].

To live in an inclusive, respectful community is to live in dignity and harmony with society, nature, and the interdependence of humanity. >>

Carrie Griffin Basas, former civil rights and labor law attorney, director of Washington’s Office of Education Ombuds (in: Olmstead’s Promise and Cohousing’s Potential’, Georgia State Univeristy Law Review, 2009 US)

*****

<< Vertrekken vanuit plaats om nieuwe vormen van solidariteit te genereren maakt het mogelijk om gedeelde waarden en normen niet als uitgangspunt […] te nemen en een directe aanleiding te creëren om de andere te ontmoeten.

Bewoners en gebruikers van een bepaalde plaats hoeven dan niet veel te delen of gemeenschappelijk te hebben, behalve de plaats die ze samen bewonen en/of gebruiken.

In een politiek van nabijheid wordt ruimtelijke nabijheid ernstig genomen als aanleiding om een debat te openen over wat het betekent om die plaats te bewonen en/of te gebruiken en welke gedeelde verantwoordelijkheid daaruit volgt [en waarin] telt dat men nu een plaats deelt, niet hoelang men die plaats al gebruikt of er woont.

Een politiek van nabijheid […] veronderstelt dat de betrokkenen sociale mix aanvaarden en geen segregatie […] nastreven [en] het (minstens tijdelijk) opschorten van de ongelijke machtsrelaties onder bewoners en gebruikers. >>

Stijn Oosterlynck, Professor Sociologie, Universiteit Antwerpen (in: ‘Sociale transitie – De stad als bron van sociale innovatie’, VIA Vlaanderen, 2012)

*****

<< Als je [in sociale woonwijken] de volgorde van de wachtlijsten volgt, krijg je een wijk van 350 kinderrijke, kansarme gezinnen waarin werkloosheid de regel is.

Wij plaatsen daar een vijftiental middenklas-gezinnen tussen.

Die mogen goedkoop wonen, maar ze moeten enkele uren per week aan buurtopbouwwerk doen: instaan voor naschoolse kinderopvang, kinderen begeleiden bij hun huistaak, lessen Nederlands geven, activiteiten voor jongeren organiseren…

Zo til je buurten op. >>

Bart Somers, burgemeester van Mechelen, ex-minister en parijvoorzitter VLD (in: ‘Humo interview, 2017)

*****

<< Les différentes formes d’habitat participatif […] requièrent une très grande implication des acteurs des projets qui reste difficilement accessible aux plus précaires dont la seule (ou presque) préoccupation consiste à arriver à «nouer les deux bouts» à la fin du mois.

C’est pourquoi ces initiatives mériteraient d’être plus largement prises en charge par les pouvoirs publics afin qu’elles profitent aux plus mal-logés, aux plus démunis.

Ces derniers en sont encore trop souvent réduits à des «solutions de débrouille» telles que les squats insalubres ou la pérennisation de logements provisoires (camping, chalets), faute de moyens et d’accompagnement.

Mais la mise en place de politiques publiques pour des logements participatifs […] ne peut empiéter sur le libre choix d’habiter. Il reste donc un équilibre à atteindre entre l’individuel et le collectif, entre la contrainte et le volontarisme. >>

Marie Bernaerts, Chargée de Recherche à l’ARC asbl (Action et Recherche Culturelles), Bruxelles (in :  L’Habitat Participatif, nouveau défi des politiques publiques du logement?, ARC 2016)

*****

<< De grootste drijfveer, de grootste pijn waar jongeren, mensen mee leven is ‘the hunger to belong’, de nood, het verlangen om ergens bij te horen, het verlangen om ergens thuis te zijn. >>

Hilde Stockman, House of Colours, samen leven met vluchtelingen (uit: ‘Life is like a piece of artwork’, video)

*****

<< Ik woon tussen allemaal Belgen. Ik moet dus voortdurend Nederlands spreken. Ik heb ook wel les gevolgd maar het vele oefenen heeft me zelfvertrouwen gegeven en een grote woordenschat.

Ik woon in een groot huis dat ik deel met anderen. Iedereen heeft een aparte slaapkamer maar we delen keuken, badkamer, leefruimte en tuin.

Door deze woonsituatie leer ik voortdurend nieuwe mensen kennen: vrienden van vrienden, via via, kennissen, bezoekers, …

 […] we delen samen het leven. Dat is heel belangrijk. Vooral het samen koken en eten is hierin belangrijk. […]

Persoonlijk zou ik het heel raar vinden dat de overheid zou zeggen hoe mensen al dan niet mogen wonen. >>

Passion, vluchteling (uit: ‘Woongroep werkt beter dan inburgeringscursus’, in: ‘FRANK, Tijdschrift Samenlevingsopbouw Gent’ 2, 2011)

*****

<< The predominant demographics of American cohousing communities are pretty clear: white, middle or upper middle class income and background, educated, liberal […].

What are the realistic options for people who are interested in cohousing but don’t fit the typical profile?

My experience has been positive, but I have only one mild strike against me, and in a liberal pool, it’s barely a strike. I’m a lesbian. […]

As a person who has worked in social and empowerment services my whole life, I continue to feel ambivalent about the concentration of whiteness and relative wealth in cohousing. But if I were still living alone in a single family home, would I somehow have more integrity? Not really. I have to be honest that I am flocking with birds of my feather, and that I prefer communal living to solitude, no matter what social justice values I may find missing from my community. It’s my own responsibility to promote these values within and without the fences of my ecovillage, and to help create the kind of community I want to see. >>

Cynthia Dettman, lesbian, retired legal aid attorney and community college counselor, living in Columbia Ecovillage (in: ‘Queer, Person of Color, or Low-Income; Is Cohousing Possible for Me?’, Fellowship for Intentional Community, 2016)

*****

<< De verzorgingsstaat is ooit vanuit het particuliere initiatief begonnen, lokale initiatieven die midden vorige eeuw opgetild zijn naar het niveau van de staat.

Men heeft de marktwerking geïntroduceerd om de kosten beter te regelen. Dat heeft geleid tot nog grotere instellingen, grotere marktpartijen, die heel erg economisch gingen denken.

Er komt nu een dimensie bij: economisch verkeren wij in een crisis. We realiseren ons dat die institutionele zorg niet alleen een aantal dingen niet levert, maar ook heel erg duur is.

Een aantal van dit soort [particuliere] initiatieven […] leveren meer intrinsieke kwaliteit, dichter bij de waarden van de zorg, en zijn ook economisch een betere keuze. >>

Jos van der Lans, publicist en voormalig parlementslid van de Eerste Kamer  (in: ‘Een spannend huwelijk, De verbintenis van gemeenten, woningcorporaties, zorgaanbieders met particuliere initiatieven kleinschalig wonen’, Aedes-Actiz & Provincie Utrecht, 2011)

*****

<< L’habitat collectif peut offrir une autre vision de la vie aux précarisés ; il leur permet de renouer des contacts avec d’autres et de reprendre confiance en eux.

C’est ainsi que certains habitats groupés plus centrés sur l’accueil ou l’aide aux plus démunis offrent leur lieu comme un tremplin afin de remettre d’aplomb des personnes en difficulté.

Afin qu’elles se recomposent une santé physique, psychologique et matérielle, ou qu’elles puissent traverser une période difficile de leur vie. […]

Pour ces déshérités de quelque nature que ce soit, la pauvreté est d’abord la perte du réseau social et familial.

Il faut donc commencer par raffermir ce réseau de solidarité et ainsi leur permettre de retrouver confiance en eux, avant de reprendre pied dans la société. >>

Christian La Grange, auteur, bewoner van woongemeenschap ‘La Ferme de Vevy-Wéron’  (dans son livre: ‘Habitat Groupé – Ecologie, participation, convivialité’, 2008)

*****

<< … in de Deense stad Aarhus […] brengt een aantal gedetineerden het laatste deel van hun straf door met studenten. Een uniek concept in de wereld. En de resultaten zijn opmerkelijk: gedetineerden recidiveren veel minder snel.

’s Avonds wordt er gekookt en gegeten in de vier groepen waarin het huis is verdeeld en de bewoners verdelen zelf onderling taken als schoonmaken, koken en boodschappen doen. Net als in een gewoon studentenhuis eigenlijk.

Het enige verschil is dat vijftien van de zesentwintig bewoners een strafblad hebben en zijn veroordeeld wegens drugshandel, overval, stelen, geweld of moord. De gedetineerden verblijven na detentie in een reguliere gevangenis doorgaans enkele maanden tot een jaar in het huis, de studenten vaak langer.

Student Anna (26) vertelt dat veel van haar vrienden in eerste instantie angstig reageerden toen ze vertelde dat ze met gedetineerden ging wonen. “Ze vroegen of het niet gevaarlijk was en zeiden dat ik mijn kamerdeur goed op slot moest doen.” Ze lacht erbij. “Ik ben zelf nooit bang geweest.” >>

Vera Mulder, joernaliste (in: ‘In Denemarken wonen gedetineerden samen met studenten (en het werkt!), De Correspondent, 2014)

*****

<< Toen mijn oude vriendin Elizabeth me begin december kwam bezoeken, werd ik eraan herinnerd hoe dankbaar ik ben voor de aandacht die werd besteed aan de toegankelijkheid van de gemeenschappelijke voorzieningen voor gehandicapten. Elizabeth kan van de parkeerplaats voor gehandicapten binnenwandelen, langs de traploze paden met reling, tot in het gemeenschapshuis en ze kan gebruik maken van de aangepaste toiletten, geheel zonder hulp. >>

Cohousing bewoner (in: ‘Why we live in Cohousing’, The Cohousing Journal, vertaald door Luk Jonckheere, 2007)

*****

<< Dat is wat de groep besloot te kunnen aanbieden: een rustige tijdelijke woonplek-met-aandacht. […]

In een gewone eengezinswoning is het moeilijk iemand, een wildvreemde, tijdelijk op te vangen. Zowel voor de bewoner(s)als de gast is dat een inbreuk op de privacy. Op de boerderij [De Heemshof] is er veel ruimte, dat is een voordeel en bovendien zijn we geen instelling. Dat geeft ons vrijheid en voor de gasten toch nabijheid, zorg en zonodig toezicht. We zijn genoeg betrokken om de gasten het gevoel te geven dat ze niet alleen staan. Wij zijn vrijwilligers die geen professionele begeleiding willen en kunnen geven. Wij krijgen en willen geen subsidie. […]

Er is geen uitgesproken “doelgroep”. Jongeren worden aangemeld door jeugdinstellingen. […] Volwassenen worden aangemeld door maatschappelijk werk, psychiatrische instellingen en de sociale dienst. Het gaat om mensen met zeer verschillende (tijdelijke) problemen: echtscheiding, verslaving, sociaal uit de boot

gevallen, psychologische of psychiatrische problemen. Soms zijn de problemen te zwaar, dan is het beter om nee te zeggen. >>

Lambert, initiatiefnemer en bewoner van ‘De Heemshof’, woongroep en sociale opvang (in: ‘Landelijk en idealistisch project in Heemskerk’,  tijdschrift van de Landelijke Vereniging Centraal Wonen – LVCW, 2007)

*****

<< L’habitat groupé peut […] se traduire par des projets multiples : un habitat pour personnes vieillissantes, pour personnes en précarité, pour des personnes avec un handicap mental, …

Dans ce dernier cas, des personnes valides vivent à proximité (en appartement dans le même immeuble, par exemple) de personnes avec un handicap mental désireuses de vivre en autonomie sans toutefois se retrouver isolées. Ces personnes valides, appelées ‘personnes solidaires actives’ ne sont pas des professionnels. Elles sont là pour sécuriser, assurer une présence, une écoute, donner un coup de main en tant que ‘bons voisins’.

Ce système permet de mettre en commun ses ressources autour d’un projet parce que chacun a une richesse (connaissances, réseau social, etc.) à faire partager aux autres au bénéfice de l’ensemble du groupe. C’est une réelle alternative au service résidentiel traditionnel qui permet aux jeunes avec handicap de quitter le cocon familial. >>

‘Participate!’, association pour améliorer la qualité de vie des personnes avec autisme et de leur famille, B (dans : ‘Habitat groupé. Qu’est-ce que c’est ?’, article sur leur site internet, 2018)

*****

<< Bijgaardehof is een cohousingproject ontworpen door BOGDAN & VAN BROECK dat werd ontwikkeld door Sogent in samenwerking met stad Gent.

Drie gebouwen voor een wijkgezondheidscentrum en drie bewonersgroepen zullen in de komende jaren gerealiseerd worden op de voormalige Malmarsite in Gent. Het project staat dus reeds in de steigers.

Samen met Vluchtelingenwerk Vlaanderen en Orbit vzw ondersteunen we de vraag naar een inclusie-unit van bewonersgroep Biotope.

Ondertussen is het engagement ook overgewaaid naar de twee andere bewonersgroepen en wordt er onderzocht hoe we drie inclusie-units kunnen realiseren.

Buiten de eigen zelfstandige woning zullen dan drie nieuwe gezinnen gebruik kunnen maken van gemeenschappelijke binnen- en buitenruimtes.

Door middel van het ontwerp en met zin voor samenwonen worden hand- en spandiensten, samen koken, uitblazen of gewoon een praatje slaan in een eindeloze estafette mogelijk gemaakt. >>

Team Vlaams Bouwmeester (uit: ‘Wonen in diversiteit – inclusieve woonvormen voor nieuwkomers’, Brochure voor de architectuurtentoonstelling in de Singel, 2017)

*****

<< De Genderhof nieuwe stijl is een woonproject in het centrum van Eindhoven, dat organisch en geruisloos is ontstaan. Door de toegenomen leegstand in het uit 1970 daterende woonzorgcentrum, besloot Wooninc. zonder aanvullende investeringen hier ook andere -met name woonurgente- groepen tijdelijk te huisvesten. […]

De combinatie van bewoning van oud en jong, allochtoon en autochtoon in de Genderhof leverde aanvankelijk incidenteel wat knelpunten op. Maar meer nog leidt the magic mix van bewoners tot bijzondere ontmoetingen. Zoals de senior die een luisterend oor is voor de jongere met problemen of de arbeidsmigrant, die boodschappen doet voor de buurman, die slecht ter been is.

Het (voormalig) woonzorgcentrum telt […] ongeveer 190 appartementen en een plint met voorzieningen. Alle bewoners […] beschikken over een keuken, doucheruimte en toilet. Daarnaast kunnen zij gebruik maken van de gemeenschappelijke voorzieningen zoals een ontmoetingsruimte met maaltijdmogelijkheden, wasserette, kapsalon, kerk en een afsluitbare fietsenstalling. >>

uittreksel uit het juryrapport over de landelijke Inspiratieprijs Flexwonen voor het Genderhof in Eindhoven, NL, 2015

*****

<< Self-organized housing can not be a substitute for an inclusive housing policy, but it can be a complement. Many projects in Vienna do this with internal solidarity funds and mutual support, with cross-subsidized, affordable dwellings, as well as with refugee and starter apartments. Some projects are specifically aimed at disadvantaged groups. Future perspectives are good if solutions for the most important challenges are found, such as a particularly strong middle-class orientation of urban housing projects. This will always be part of such projects, but an attempt should be made to go beyond this social and income group, and thus achieve a significance for society as a whole. >>

Robert Temel, independent researcher, journalist, networker: architecture, city and culture, Wien, AT, (in: ‘CoHousing Inclusive – Self-organized, community-led housing for all’, by Michael Lafond & Larisa Tsvetkova, ID22: Institute for creative sustainability, Berlin, 2017)

*****

<< Jedes Haus ist ein Parasit: Es verbraucht Platz, Ressourcen und Energie. Es kann aber auch ein Symbiont werden, ein Prozess statt nur ein Gebäude, und das wollten wir mit diesem Projekt erreichen. Im VinziRast-mittendrin bieten wir nicht nur Wohnen, sondern auch Räume und Möglichkeiten der Begegnung und des Rückzugs. Im sozialen Wohnungsbau ist dies eine Notwendigkeit und kein Luxus, denn er soll mehr als nur ein reines Überleben ermöglichen. Auf dem Weg zur Inklusion ist es nötig darüber nachzudenken, was Projekte erreichen können und nicht nur, was sie können müssen. >>

Alexander Hagner, Architekt (in: ‘CoHousing Inclusive – Selbstorganisiertes, gemeinschaftliches wohnen für alle, Michael Lafond & Larisa Tsvetkova, ID22: Institut für kreative Nachhaltigkeit, Berlin, 2017)  

*****

<< Het woonproject bestaat uit twee studentenhuizen in de wijk het Vonderkwartier in Eindhoven […]. Door Nederlandse studenten en vluchtelingen samen te brengen onder één dak, kunnen zij van elkaar leren. Andere culturen, omstandigheden en levensverhalen verbreden je horizon. Voor de vluchtelingen betekent samenleven met leeftijdsgenoten ook dat zij sneller hun weg kunnen vinden in de Nederlandse samenleving en zich beter kunnen oriënteren op hun toekomst.

 Zelfredzaamheid is een centraal thema bij het Woonproject.  […] We zien dat door het verblijf in een van de studentenhuizen er aanzienlijk meer perspectief ontstaat voor jonge vluchtelingen. Het geeft ze de ruimte, rust en handvatten om meer grip te krijgen op hun eigen leven. We zien ook dat de Nederlandse studenten en de vrijwilligers die hen bijstaan, daar een groot aandeel in hebben. >>

Jongerenhuis Eindhoven, NL (op hun website, 2017)

*****

<< Until a few years ago, human society was based on the extended family: a family of at least three generations, with parents, children, grandparents, uncles, aunts, and cousins, all living together in a single or loosely knit multiple household. But today people move hundreds of miles to marry, to find education, and to work. Under these circumstances the only family units which are left are those units called nuclear families: father, mother, and children. And many of these are broken down even further by divorce and separation.

Unfortunately, it seems very likely that the nuclear family is not a viable form. It is too small. Each person in a nuclear family is too tightly linked to other members of the family ; any one relationship which goes sour, even for a few hours, becomes critical ; people cannot simply turn away toward uncles, aunts, grandchildren, cousins, brothers. Instead, each difficulty twists the family unit into ever tighter spirals of discomfort ; the children become prey to all kinds of dependencies and […] neuroses ; the parents are so dependent on each other that they are finally forced to separate. >>

Christopher Alexander, architect, Prof. Em. Architecture, University of California, Berkeley, AT – US (in: ‘A Pattern language’, 1977)

*****

<< Ich wollte endlich ‚raus‘ und mein eigens Zuhause haben. Es ist aber sehr schwer, eine barrierefreie Wohnung zu finden. Im Spreefeld konnte ich eine WG [Wohngemeinschaft] gründen und es gefällt mir gut, mit zwei anderen junge Frauen zusammenzuwohenen. Natürlich geht nicht alles ohne Hilfe. Zum Beispiel sind die Türen im Passivhaus schwer und die angrenzenden Wege nicht wirklich rollstuhlgerecht. Und ich würde mir sehr wünschen, dass der Spree-Uferweg rollstuhlgerecht gestaltet wird. Doch ich lebe hier selbstbestimmt mit persönlicher Assistenz, bin Teil einer Gemeinschaft und fühle mich immer bei den Nachbarinnen willkommen. >>

Sophie Schöffler, Bewohnerin Spreefeld, rollstuhl Berlin, D (in: ‘CoHousing Inclusive – Selbstorganisiertes, gemeinscaftliches wohnen für alle’, Michael Lafond & Larisa Tsvetkova, ID22: Institut für kreative Nachhaltigkeit, 2017)

*****

<< Tienermoeders, starters op de woningmarkt, studenten, jonge mensen die begeleiding nodig hebben vanwege hun verstandelijke beperking of psychische klachten, jeugdige vluchtelingen, mensen die op zoek zijn naar een leven in stilte en aandacht: deze diverse combinaties van jonge en oude bewoners in een woonproject zijn op een of meerdere plaatsen in Nederland te vinden.  […]

Directeur Gea Sijpkes van Humanitas Deventer gelooft sterk in diversiteit en in inclusie: niet buitensluiten maar binnenhalen. Per situatie bekijkt zij welke mogelijkheden ze ziet voor samenwonen van oudere en jongere mensen. “Ik zoek naar de win-win,” zegt ze. Daarbij streeft ze steeds meer naar dwarsverbanden met de buurt waar Humanitas staat. Haar verzorgingshuis biedt nu bijvoorbeeld steun aan een jongere die zelfstandig in een nabij gelegen flat woont, maar soms steun nodig heeft. Sijpkes maakte ook een woning vrij voor een vrouw van 36 met een verstandelijke beperking die een betere woonplek zocht. “Ze werkt hier nu als gastvrouw en trekt zich op aan de studenten. Wie weet kan ze binnenkort wel zelfstandig gaan wonen in de flat hierachter.” >>

Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg (in: brochure ‘Generaties huizen samen, Veelbelovende woonprojecten voor jong en oud’, ‘Een woning voor diverse doelgroepen’, uitgegeven door Aedes-Actiz, Leyden Academy on Vitality and Ageing & Het Zonnehuis, 2016)

*****

<< [Over hoe stedenbouw de polarisatie kan afremmen] worden vaak te hoge en vooral verkeerde verwachtingen geschapen. Stadsplanning kan iets doen, maar nu betekent het dat men alle sociale klassen, leeftijden en etnische achtergronden krampachtig in één appartementsgebouw wil stoppen. Er is geen enkel bewijs dat die strategie zou werken. En toch staat ze in elk Europees stedenbouwkundig beleid.

In de stadsvernieuwing veroorzaakt dat een impasse, omdat zelfs de goedkoopste woningen in zulke huisvestingsprojecten te duur zijn voor de lagere sociale klasse. Dat is logisch, want die projecten zijn meestal in handen van projectontwikkelaars of privaat-publieke samenwerkingen. Die kijken naar de winst.

Het is toch een vreemd idee om sociaal contact te willen opwekken in de huisvesting, een sector die aangedreven wordt door winst. De publieke ruimte is daar beter geschikt voor: marktplaatsen, bibliotheken en parken. Maar die kun je niet verkopen of verhuren, dus daar is weinig aandacht voor in de stadsplanning. >>

Luce Beeckmans, architecte, researcher, B (in: ‘Diversiteit: Ik vrees dat we naar een escalatie gaan’, Interview in Knack Magazine, 2018)

*****

<< We’re a pretty unlikely crowd, given the setting : Computer Science Housing (CSH), an interest-based intentional community in a university dormitory. We all applied, and were accepted, because of an interest in computers. Then in turned out that five of us, one-fifth of the whole floor, were transgender or otherwise genderqueer (not quite comfortable as male or female) […]

I talked to Flora, a former member who is now Dave’s housemate; she said, “For me, CSH was always a place where gender just  simply didn’t matter. […] you were a geek and you were awesome or you weren’t.”

In fact, I think that it’s partly that nobody tried to make the space safe for queer folks that got most of us come out to each other and the larger group. […] What matters […] is that I am a community member first and foremost, and anything else second. >>

Esty Thomas, living in housing cooperative (in: ‘Genderqueer Geeks Discover Hivemind in Community’, Communities Magazine, 2014)

*****

<< De nieuwe generatie ouderen is geboren tussen 1946 en 1954, de zogenoemde protestgeneratie of babyboomers. Zij hebben andere stijlvoorkeuren, waarden en opvattingen dan de huidige generatie ouderen.

Ze zijn:

– maatschappelijk betrokken en willen dat blijven

– gericht op zelfbeschikking

– mondig en actief.

De babyboomers hebben andere ideeën over de laatste fase in hun leven, al dan niet met een zorgvraag.

Bij hun opvattingen past geen patiëntconcept, maar een wellnessconcept. >>

Habion, Stichting huisvesting voor ouderen, NL (uit: Het nieuwe ouder worden, het nieuwe wonen’, 2007)

*****

<< Un homme ne devrait pas aborder la fin de sa vie les mains vides et solitaire.

Si la culture […] était pratique et vivante, si par elle, l’individu avait sur son environnement une prise qui s’accomplirait et se renouvellerait au cours des années, à tout âge, il serait un citoyen actif, utile.

S’il n’était pas atomisé dès l’enfance, clos et isolé parmi d’autres atomes, s’il participait à une vie collective, aussi quotidienne et essentielle que sa propre vie, il ne connaîtrait jamais l’exil. >>

Simone de Beauvoir, auteur, F

*****

<< When I see modern nuclear families in the US and in Europe with one father, one mother and one or two children I ask myself: Where are all the others? >>

Sobonfu Somé, spirituele denker, geboren in Burkina Faso, verhuisd naar de VS

*****

<< Woonzorg voor ouderen kan anders!

Ouderen die samen ‘op kot’ gaan, senioren die kiezen om een samenhuisproject op te zetten, kleine zorghuizen,… allerlei initiatieven groeien van onderuit.

In huis Perrekes, bijvoorbeeld, wonen dementerende ouderen niet in een voorziening met lange gangen, maar in een huis met een tuin. De trouwe viervoeter, de flodderpoes , de kanariepiet: ze zijn allemaal welkom en met behulp van het personeel koken de bewoners hun eigen potje.

Alleen, al deze initiatieven beantwoorden niet aan de bestaande normen. […]

Laten we vandaag nog stoppen met erkennen en bouwen van grootschalige WZC en de middelen heroriënteren naar kleinschalige en wijkgebonden zorghuizen. >>

Mieke Vogels, voormalig Agalev minister van Welzijn, politica Goen! (in “De Morgen”, febr 2017)

*****

<< Ik kan me niet voorstellen dat ik over zoveel jaar naar een rusthuis moet. Voor geen geld ter wereld.

Met onze voetbalploeg hebben we ooit de denkoefening gemaakt: waarom kopen we geen lap grond, ergens aan de kust, waar we ons eigen rusthuis bouwen?

We richten het volledig in op onze noden. Iedereen zijn eigen kotje. Jonge vrouwen die ons verzorgen. En een voetbalveld in het midden, zodat we niet te ver moeten lopen.

Dat hele plan was eigenlijk maar om te lachen, maar achteraf dacht ik: waarom niet? >>

Herman Van Molle, televisie presentator (interview Humo 2011)

*****

<< We moeten gaan naar gemengde sites die niet gedefinieerd zijn door de doelgroep, maar door de werkvorm. Ouder worden is immers geen probleem op zich […].

Op een gemengde site kan er dus ook plaats zijn voor andere zorgbehoevenden die er samen met ouderen kunnen rekenen op een concentratie van zorg en aanvullende diensten. […]

Bovendien moeten op zulke sites zelfs leeftijdsonafhankelijke ketens kunnen ontstaan. Men moet er kunnen wonen van 0 tot 99 jaar. Indien jonge gezinnen en ouderen samen op één site leven, kunnen zij elkaar immers diensten bewijzen. […] Dit model werkt echter enkel indien het collectief wordt gedragen.

Gemengde zorgsites kunnen ook een actieve rol spelen in het ontwikkelen van buurten door het organiseren van feesten, door volkstuintjes, het openhouden van een cafetaria, enz. >>

Geert Stroobant, Algemeen Directeur van Zorgdorpen (interview in Mediaplanet, 2016)

 

<< The presence of multiple caregivers and role models within communities tends to relieve parents from being their children’s sole source of affection and authority.

Consequently, overly intense parent/child relationships are often diffused that may otherwise lead to hyperdependency on the one hand or to rebellion or even child abuse on the other. >>

<< In a sense, multiple parenting replaces the obligatory exchange of resources from parent to child, to more of a marketplace.

With a variety of adults sharing child care responsibilities, parents can choose to interact with children more often when they want to rather than when they have to, thus reducing burnout and enhancing the overall quality of parent-child relationships. >>

Daniel Greenberg (in: ‘Multiple Parenting in Community: The Advantages’)

*****

<< Een keer per jaar creëer ik mijn eigen “village” en breng ik een week door in de Ardense bossen met 4 andere moeders en onze 13 kinderen tussen 2 en 16. Die ene week maakt duidelijk waaraan het ons ontbreekt tijdens de rest van het jaar, wanneer we alleen ploeteren, rennen, kafferen, wassen, plassen, koken, troosten en verzoenen.

De vanzelfsprekendheid waarmee we voor elkaar en alle nageslacht zorgen, doet altijd verlangen naar meer. […]

Die ene week sterkt mij in het geloof dat veel ellende ons bespaard zou blijven in een “village”, waar zorg en steun geen dienstverlening zijn, maar evident, en gratis bovendien.

Daarvoor hoeven we niet terug naar de verstikkende dorpscontext van de jaren vijftig […].

Wel hebben we nood aan een multigenerationele omgeving die opvoeden, zorgen en delen centraal zet; aan meer gemeenschap, niet per se van goederen, maar van bekommernis. >>

Bieke Purnelle, Directeur Kenniscentrum RoSa (In haar MO* column ‘Terug naar het dorp’, mei 2016)

*****

<< … what has posed the greatest challenge for me as a parent living in cohousing has been needing to agree with others who have different parenting styles.

Since we operate by consensus, everyone needs to be comfortable with the decision. This has been difficult when, for example, some people wanted to let the children jump off the furniture in the Common House and I had safety concerns. We also have different standards for when it’s OK to bring a sick child to a community meal.

Ultimately, we come to an agreement and, although sometimes uncomfortable, working through our conflicts has made us closer.

Plus, through our conversations I’ve learned useful ideas from the more experienced parents. >>

Neshama Abraham Paiss, (in: ‘Raising kids in community’ )

*****

<< Je hebt als ouder altijd wel iemand om mee te praten of ideeën uit te wisselen over de opvoeding.

Omdat er met zoveel mensen afspraken gemaakt moeten worden ga je ook veel bewuster stilstaan bij de opvoeding die je aan je kinderen wil geven, veel bewuster keuzes maken. Je gaat dus bewuster én consequenter opvoeden want je wordt er rechtstreeks op aangekeken door anderen.

Je bent gewoon verplicht om over de opvoeding te praten met je partner (en de medebewoners), wat in een doorsnee gezin zeker niet voor de hand ligt… >>

Gudrun Iserentant, Medewerkster Onderwijscentrum Brussel (in: eindwerk „Kinderen in woongemeenschap”)

*****

<< The courtyard has become a central focal point for the children. Usually if one child is outside playing, others are soon to follow.

I’ve appreciated the convenience of spontaneous playdates and the growing closeness of the children. And the courtyard is also a place where other residents spend time with our children.

While our two year old, Halonah, is social by nature , I notice that she warms up to new people faster than other children with whom she plays that don’t live in cohousing. >>

Neshama Abraham Paiss (in: ‘Raising kids in community’ )

*****

<< As Lila sheds the remains of her babyhood I have had to let her go, and because I live in cohousing I can do that much more fully than my suburban neighbors up the street can.

My child doesn’t have to play in the street, be confined alone to a fenced-in backyard or have me arrange play dates for her every day.

When she’s running with the tribe of 6- to 10-year-olds, I know that the other adults keep an eye on the pack if for no other reason than to shoo them out of gardens or coax them out of trees.

All in all, I feel blessed on most days to be raising my children in cohousing. It couldn’t be better for children, and happy children make for happy mamas.

In fact, the single moms here complain that their children spend more time running with the gang than they do at home. >>

Elaine Marshall Fawcett, cohousing bewoonster, US (In: It takes a village to raise a mother)

*****

<< C’est surtout au niveau des enfants que c’est le plus positif car ils n’ont pas une seule réfé­rence de parents. Ils peuvent comparer très vite. Ce n’est pas du tout comme le milieu scolaire où on ne connaît pas les parents. On se connaît tous, et les adultes ont des avis qui ne sont pas forcément concordants entre eux.

Et ça, pour les enfants, ça leur fait prendre conscience d’un cer­tain nombre de choses. « Mon papa, c’est le meilleur, oui, mais machin il est pas mal aussi. Et il n’est pas d’accord avec papa ». Ça fait boum dans la petite tête. >>

habitant d’un habitat participatif (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< I think we have richer spiritual lives. My kids have more rituals and traditions than they would living in a single-family home.

Traditional celebrations include an Easter egg hunt, Passover Seder, and pumpkin carving, but we also have coming of age ceremonies for teens and a waking up the trees procession for winter solstice.

These mark time and provide context for what it means to be a human being in relationship to others and the natural world. >>

Lewis, cohousing bewoner, US (in: Sarah Lozanova, ‘Raising Kids in Cohousing’)

*****

<< We hebben veel hierover gediscussieerd als groep. We hebben niet geprobeerd om tot één opvoedstijl te komen – dat lijkt mij ook onmogelijk.

Wel hebben we een aantal principes vastgelegd. Iedere vader of moeder mag de kinderen aanspreken op hun gedrag (ook als dat niet zijn / haar eigen kinderen zijn). Als ik bijvoorbeeld zie dat een ander kind iets uitspookt, dan wordt er verwacht dat ik het kind daarover aanspreek.

Soms stuit je wel op de verschillen in opvoedstijl. Het drinken van cola is zo’n punt. Sommige kinderen mogen van hun ouders geen cola drinken, anderen weer wel. De kinderen gaan hier eigenlijk heel gemakkelijk mee om […]

Ik denk dat het in een cohousing extra belangrijk is om respect te hebben voor andere meningen, visies en opvoedstijlen. Soms lachen we natuurlijk wel een keer om alle verschillen, maar respect hiervoor is dè basis van samenleven. Als je dat niet kunt opbrengen, dan is een cohousing niets voor jou. >>

Koenraad De pauw , bewoner Cohousing Vinderhoute (in: ‘Onze kinderen zijn soms beter georganiseerd dan wij’, Samenhuizen vzw blog, 2016)

*****

<< Another reason I’m drawn to cohousing has to do with kids. We’ve always said that someday we’ll have kids, but we’re just not ready yet. Well, “someday” doesn’t seem so far away anymore, and the idea of being a mother is thrilling and terrifying all at once.

To be able to raise kids in a communal setting, to have an extended family […], to be surrounded by support and experience, to have our children interact with people of all ages, to have fun out the front door; all that seems like an amazing opportunity.

I’ve often felt that our current society is really lacking a strong sense of community, and thinking about having kids just highlights it for me. I think cohousing offers an appealing solution. >>

Matt & Claire, living in Ashland Cohousing Community

*****

<< Door verschillende gezondheidsproblemen kon ik niet meer gaan werken en zat ik aan huis gekluisterd. Als alleenstaande moeder beperkte dat tot voor kort mijn sociale leven heel erg. Toen ik van het cohousingproject Vinderhoute hoorde, gaf ik me op als kandidaat. Niet alleen voor mezelf, maar ook voor mijn autistische zoon van zestien.

Ik maakte me zorgen over een degelijke en betaalbare woning voor hem later. Wat als ik niet meer voor hem kan zorgen? […]

Ik heb nog geen seconde mijn geloof in dit prachtige project verloren. Hier heb ik weer mensen om me heen. Mensen die er oprecht voor elkaar zijn.

Omdat we allemaal een gelijkaardige sociale mentaliteit hebben en het fijn vinden om te delen. Ik deel ook mijn auto. En ook de kinderen delen hun spullen. De fietsjes zijn van iedereen, net als de boeken, cd’s en dvd’s. Ze spelen samen in het paviljoen of crossen rond met de fietsjes op het plein buiten. >>

Kiki, bewoonster van cohousing Vinderhoute (in: VW-magazine, 2013)

*****

<< De helft van de bewoners in cohousing Kilen [DK] zijn kinderen!

Het is soms moeilijk om de juiste balans te vinden tussen plezier en lawaai. Er is consensus dat elke volwassene elk kind tot de orde mag roepen en zelfs straffen. Er wordt de kinderen van jongs af aan geleerd dat ze respect moeten hebben en dat ze net zo goed verantwoordelijk zijn voor een aangename sfeer in de groep.

Ook vriendjes van kinderen zijn welkom. Die voelen ‘Kilen’ niet aan als heel speciaal. 20 jaar geleden wel, maar nu woont 20% van de kinderen in die buurt al in een cohousing en het concept is dus niet vreemd meer.

Tieners hebben het soms iets lastiger omdat er steeds 20 volwassenen in de buurt zijn (terwijl 2 ouders al meer dan genoeg is voor een 16-jarige).

Vanaf 12 jaar worden kinderen betrokken bij het eten maken en de afwas. >>

Samenhuizen vzw (uit: ‘Reisverslag Cohousing Denemarken, 2013)

*****

<< Deze zomer merkte ik op een avond dat mijn dochtertje een verband had aan haar elleboog. Ze was gaan spelen aan de andere uithoek van onze gemeenschap, toen ze viel. Een buur hoorde haar wenen, troostte haar, waste haar en legde een verbandje voor de schrammen, gaf haar een koekje en fruitsap en stuurde haar naar huis, helemaal opgeknapt.

Het is pas veel later die dag dat ik er wat van merkte. Mijn buur had precies gereageerd zoals ik ook zou hebben gedaan. >>

Cohousing bewoner (in: ‘Why we live in Cohousing’, The Cohousing Journal, vertaald door Luk Jonckheere, 2007)

*****

<< Raising children in community offers substantial benefits for parents.

At Sunward, several families are home-schooling their children and get together regularly so their children can socialize together. We also have a preschool in one of our homes. And at Great Oak, one of the future residents, who is an educator, is also planning to have a preschool in her home.

Parents in cohousing often take turns watching each other’s children and sometimes non-parents also get involved to help out. Parents find that it’s a huge advantage to have “built-in” playmates so they don’t need to drive somewhere or make numerous phone calls to coordinate ‘play dates’, these happen spontaneously in our neighborhood.

The relaxed environment and central courtyard make spontaneous socializing easy for both the children and the adults. >>

Nick Meima, founding member, resident & co-developer of the Sunward Cohousing Community, US (in: ‘Community is the Secret Ingredient of Sustainability: How Cohousing Neighborhoods Promote Sustainable Lives’ by Nick Meima with Neshama Abraham Paiss, 2002)

*****

<< In de huidige samenstelling valt direct het multigenerationele karakter van [de Deense cohousing] Regnbuen op. Geluidsoverlast van kinderen, vooral tijdens het eten of als ze ’s avonds laat op het veld buiten spelen, is een onderwerp van discussie.

Maar de vertegenwoordiging van de verschillende generaties is voor ieder van hen vooral een zegen. “Ik heb zelf geen kinderen, maar hier krijg ik de kans grootmoeder te zijn. Ik hou van al dat leven om me heen,” vertelt de oudere generatie.

Een alleenstaande moeder vertelt: “Ik ben hier voor mijn kinderen gekomen. Ik had gelezen dat de toekomst van je kinderen sterk afhangt van de mensen die hun jeugd hebben gekleurd. Ik wilde hun wereld verbreden.”

En voor de moeder zelf? “Het is zo’n verademing niet alles alleen te hoeven doen. In de stad kwam ik totaal niet aan mezelf toe. Hier kan ik koffie gaan drinken bij de buren zonder een oppas te hoeven regelen.” >>

Samenhuizen vzw (in ‘Verslag Reis Denemarken’ 2015)

*****

<< If cohousing is of great help for the parents, kids like it too. […] the cohousing environment offers them large spaces in the common areas as well as a big community of children and teenagers to play with.

Maja, a teenager from Trudeslund puts it clearly that ‘‘there are always people around you. You have a lot of neighbours. You can’t go to school without seeing 1, 2 or 3 persons you know. That’s the best thing. And you know everybody here.We know each others’’ […]

Bjorn explains that ‘‘a whole bunch of adults, that had grown up their childhood at this place, had a speech where they told what was the best part of growing up here. Many of them talked about the corridors and how they just grab their mattress at home and went over to which ever friend they wanted to sleep over with’’ >>

Matthieu Lietaert, cohousing activist, co-founder & resident of cohousing ‘L’Echappée’, B (in: ‘Cohousing’s relevance to degrowth theories’, Journal of Cleaner Production, 2009)

*****

<< Cohousing [is] een schitterende plek voor kinderen om op te groeien, een plek om vele volwassenen te leren kennen, elk met hun talenten, kennis en warme genegenheid. De buren omgeven de kinderen met hun zorgzaamheid en oplettendheid. Bij de ene kan je leren hoe een moestuin wordt verzorgd, bij de andere hoe je knuffelbeesten naait, of een website bouwt of gitaar speelt, bij nog anderen kan je naar verhaaltjes luisteren of schaak spelen of Duitse kerstkoekjes proeven, enzovoorts …

Natuurlijk is Cohousing een plek waar je als kind kan spelen met andere kindjes, in de speeltuin, in de kinderspeelkamer of in de grote tuin. Voor de peutertjes wordt de binnenkoer een mooi afgemaakt universum om te ontdekken. Kortom, cohousing is zalig voor kinderen.

En is zalig voor grote mensen. Zij kunnen genieten van de kinderweelde. Maar ook zij leren van elkaar en hebben deugd van elkanders gezelschap. Terwijl de kinderen in groep begeleid van de school komen, na school worden opgevangen en zo nodig ’s avonds door een babysit worden in bed gestoken. Om te dromen van gisteren, vandaag en morgen. >>

Luk Jonckheere, voortrekker ‘Samenhuizen vzw’, bewoner cohousing ‘La Grande Cense’, Clabecq, B (uit: ‘Cohousing, zalig voor kinderen’, bouwblog van Cohousing La Grande Cense, 2008)

*****

<< Jour d’anniversaire au Bois del Terre. Odile a 5 ans ! […] 15 copains sont venus faire la fête. Martine, notre voisine, a récupéré du matériel déclassé à son boulot : hop, 2 tables et 5 chaises d’enfant. Et en faisant le tour des maisons ce matin, nous avons récolté toutes les chaises et tables nécessaires à la petite fête.

Dans la foulée, Jacques et Anne France ont prêté du matériel décoratif. Le parrain d’Odile est parti en Inde avec sa petite famille et nous a laissé en dépôt un super buffet de bar et des parasols. Le beau cochon sur le bar est arrivé par la donnerie du coin. A gauche, sur le mur, une superbe affiche d’Olivier Cravatte pour illustrer La Fête des Voisins.
Et puis ce bâtiment [espace partagé pour fêtes, réunions, …], sans les forces, les moyens et les motivations conjuguées de nos six familles, il n’aurait jamais vu le jour.
Bon anniversaire Odile ! >>

Les habitants de l’habitat groupé ‘Bois del Terre’, Ottignies, B (dans : ‘MagicKingdom !‘, sur le blog de Bois del Terre, 2008)

*****

<< Ik had tamelijk jong al kinderen en voelde me heel erg geïsoleerd, ik had het gevoel niet te weten wat te doen of hoe voor mijn kindjes te zorgen … en ik had niet veel mensen om daarover te praten.

 Ik ben heel blij de verantwoordelijkheid en beslissingen rond de kinderen in de gemeenschap te delen met andere mensen. Ik kan tegen om het even wie hier gaan zeggen : “ik heb geloof ik een probleem met de kinderen ik weet echt niet hoe het aan te pakken. Heb jij een idee?”. En dikwijls antwoorden zij dan : “O ja, ik heb dit ook meegemaakt en toen heb ik dat geprobeerd en het hielp”. Alleen al de ervaringen te kunnen delen van het samen kinderen groot te brengen is heel waardevol. >>

Cohousing bewoner, US (in : ‘Cohousing : de Voordelen van Meer-ouderschap’, vrije vertaling door Luk Jonckheered van het artikel ‘Multiple Parenting in Community : The Advantages’ van Daniel Greenberg, ‘Fellowship for Intentional Community’, 2000)

*****

<< “Nous nous organisons ensemble pour accompagner les enfants à droite et à gauche. Nous avons même une voiture partagée qui ne sert qu’à ça. On s’entraide aussi pour les gardes. L’une des personnes retraitées peut s’en occuper en cas de maladie … C’est vraiment confortable.”

Habitués à vivre ensemble, les enfants se hèlent d’un balcon à l’autre, se retrouvent dans le jardin, créent des petits groupes en fonction des âges, affinités et envies du moment.

“Quand on sent qu’il y a des tensions, on suggère un conseil d’enfants, au cours duquel ils se débrouillent en général très bien pour régler leurs conflits. L’adulte présent n’intervient presque pas.” >>

Habitants de l’habitat groupé des Petits moulins, France (par Nolwenn Weiler & Audrey Guiller, dans : ‘Oasis : un nouveau mode de vie : autonomie, partage et convivialité’, Kaizen, hors-série, en collaboration avec Colibris, 2015)

*****

<< De kinderen hier hebben besloten dat zij de nieuwe speeltuin zouden ontwerpen, en ze zijn al duchtig aan het plannen geweest. Een tijdje terug hebben ze ons gevraagd hen te helpen bij de organisatie van hun vergaderingen, wat niet zo simpel is voor een groep met een maximum aandachtscapaciteit van 15 minuten en een gemiddelde leeftijd van 5 jaar. Ze lieten ons ook weten dat ze zelf het geld willen bijeenbrengen om meer controle te houden over de keuze van de uitrusting. >>

Cohousing bewoner (in: ‘Why we live in Cohousing’, The Cohousing Journal, vertaald door Luk Jonckheere, 2007)

*****

<< Living in cohousing is amazing for children […]. My kids enjoy playing with children of all ages. They play outside so much more. Before we moved here, I had a hard time getting them to go outside because there weren’t other kids outside. The first couple years we lived here, I had trouble getting them to come inside!

I’ve been thinking about how my children have to share a yard […]. If you were in a typical community, you would invite other children to come into your yard. If your children weren’t getting along, you wouldn’t invite those kids to come over and play. In a cohousing community, they have to work things out. It was frustrating in the beginning, but our whole family has experienced incredible growth.>>

Forrest Espinoza, living in Troy Gardens cohousing, US (in: ‘Raising Kids in Cohousing Communities’, by Sarah Lozanova, blogger for Mother Earth Living, 2012)

*****

 << Pour les parents, c’était compliqué d’être confrontés en permanence à d’autres façons d’éduquer les enfants. Parce que du coup, les autres enfants pouvaient dire « Ah oui mais chez J… ils ont le droit de se coucher à dix heures, pourquoi pas nous ? ». C’est le genre de conflit qu’on peut avoir avec ses enfants quand on est en vacances avec d’autres familles. Mais ici c’était au quotidien. >>

habitant d’un habitat participatif, F (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< What Community Does for Our Kids […]

One of the most powerful ways it’s helped us is in expanding my daughter’s pool of adults to learn from. After receiving a hand-carved spoon from a community member as a gift, Cole decided she wanted to learn to carve wood. She asked me the man’s number, called him up, told him she wanted to take wood-carving lessons from him, checked with me about her schedule, and made plans on the spot. The next week she came home with a butter knife she had carved and sanded herself.

Another benefit of living closely with like-minded adults is that I know I can trust the people Cole hangs out with to hear and respect her, and also to model for her appropriate ways of behaving with others. >>

Alyson Ewald, living in Dancing Rabbit Ecovillage, USA (in: ‘Raising Superheroes’, Communities Magazine, 2013)

*****