<< A great deal of time and energy went into the participatory planning process at CW Wageningen [NL], and into the later process of designing the garden.

Though many remember the frustrations and endless meetings, it appears to have been time well spent. In observing the garden over several very warm days in the summer of 1990, I was enchanted by the wide variety of activities that went on there: children doing handstands against the walls of the common house, adults stopping to chat on the walkways, parents and children looking at the pet rabbits and chickens, groups of toddlers digging and making “flower gardens” in the sand box, older boys playing chase on the lawn, groups of girls socializing on a bench, and a man working on the compost pile.

There was seldom a time when the garden was empty, and yet noise or crowdedness was never a problem. >>

Clare Cooper Marcus, (in: ‘Site planning, building design and a sense of community : an analysis of six cohousing schemes in Denmark, Sweden and the Netherlands’, Journal of Architectural and Planning Research, 2000)

*****

<< Flexibele ruimtes […] houden in dat de functie aanpasbaar is of dat wanden verplaatst kunnen worden of gewoon verwijderd, er bijgebouwd kan worden, … . Voorts zit flexibiliteit ook per definitie in de multifunctionaliteit van ruimtes […].

Door het voorzien van extra ruimtes die niet direct bij een woning horen, bekom je volgens Fromm meer flexibiliteit van de woningen dan met een onderling uitwisselbare kamer tussen twee woningen. In dit laatste geval is het niet genoeg dat één huishouden nood heeft aan de kamer op een welbepaald moment, maar het moet tegelijkertijd voor alle twee passen. In het geval dat de woningen klein zijn, is het volgens Fromm ook belangrijk dat er mogelijkheid is tot berging ergens in een gemeenschappelijke ruimte. Dit kan één grote berging zijn of onderverdeeld in verschillende compartimenten, eventueel afsluitbaar. Er kan ook berging voorzien zijn op verschillende plaatsen, zodat bewoners dingen die ze vaak nodig hebben dichterbij kunnen bewaren en wat ze maar eens om het jaar gebruiken verder weg. >>

Els De Leeuw & Mieke Vander Cammen, architecten (in: ‘Collectief wonen. Cohousing in Denemarken.’ Licentiaatverhandeling, Departement Architectuur, Katholieke universiteit Leuven, B, 2001) 

*****

<< Le calvaire des architectes, ce sont les gens qui remettent en permanence les plans en ques­tion. On sent qu’à la limite, ils ne seront jamais satisfaits. Ce sont des gens qui n’arrivent pas à négocier. C’est-à-dire qu’ils ne relativisent pas les choses. Ils voulaient que la porte s’ouvre dans tel sens et si elle ne s’ouvrait pas dans le sens qu’ils voulaient, ils rejetaient tout le projet. Ce sont des réactions disproportionnées de gens qui n’ont pas atteint un niveau, comment dire …d’équilibre. C’est-à-dire d’apprécier ce qui est possible, ce qui ne l’est pas. >>

habitant d’un habitat participatif (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< WindSong is ethnically diverse and multigenerational. The 5,000-square-foot Heart includes three children’s play areas that are adapted to different ages. While I visited, a child played in the infant room under the care of a resident of grandparent age. Among the 90 or so residents of WindSong Cohousing, when I visited, there were five newborns. The upstairs loft is for the school age children and across the hall is the teen room, decorated by the teens themselves. As well, they have an art and craft studio/workshop.

Even though each unit has laundry facilities, each year more residents abandon their own in favor of the communal laundry room, perhaps due to the social opportunities available there. In a separate area, there is a well-equipped woodworking shop that comes complete with safety training.

Upstairs, a large all purpose room is at the disposal of those wishing to give or take lessons such as dance, yoga, etc. A well-equipped office space is also available for the use of anyone wishing to conduct business meetings, including the eight home-based businesses operating at WindSong. All the business equipment is shared and the users billed automatically for its use. >>

Hugh Perry, author, member of the Ecovillage Network of Canada, CA (in: ‘ Inside WindSong Cohousing’, Natural Life Magazine)

*****

<< Op een dag gaven we onze chimps […] een splinternieuwe klimconstructie […]. We hielden de hele kolonie een paar weken binnen terwijl we buiten hard aan het werk waren om het gevaarte  op te zetten. We waren trots op ons ontwerp en keken uit naar de reactie van de chimps. Toen we de kolonie naar buiten lieten, verwachtten we dan ook dat ze naar de constructie zouden rennen […]. Maar gedurende de tijd dat ze binnen hadden gezeten, waren ze van elkaar gescheiden in diverse afdelingen, en nu hadden ze duidelijk een heel ander idee.

Het eerste wat ze deden, was een gigantische emotionele hereniging. Ze keken nauwelijks naar de nieuwe constructie en hadden alleen oog voor elkaar terwijl ze loeiden van opwinding en vreugde. Ze liepen van de een naar de ander, waarbij ze lang niet geziene vrienden en familieleden aanraakten, kusten en omhelsden. Voor hen was het grote moment een sociaal gebeuren. De inspectie van de nieuwe klimconstructie kon wachten.

Dat leerde  me eens te meer dat wanneer we een optimale huisvesting willen bieden, het sociale leven altijd belangrijker is dan de fysieke omstandigheden. >>

Frans De Waal,bioloog en hoogleraar psychologie, NL & USA (in: ‘Mama’s laatste omhelzing: over emoties bij dieren en wat ze zeggen over onszelf’, 2019)

*****

<< A La Bosse l’un des espaces partagés a été conçu uniquement pour permettre aux habitants de se rencontrer : les coursives. En effet, les habitants étant quasiment tous en duplex, des accès aux appartements par certains étages auraient pu ne pas être créés mais dans le projet architectural du groupe, il a été choisi de permettre à chaque appartement de communiquer avec toutes les coursives lorsque cela était possible.

En multipliant ainsi les entrées et sorties des appartements et en les faisant déboucher sur le même espace que ses voisins, plus ou moins proches physiquement dans le bâtiment, les coursives sont de réels lieux de rencontre, où sans le décider réellement, sans s’y rendre uniquement pour ça, on peut croiser ses voisins, prendre de leurs nouvelles, … Ce lieu de rencontre est donc un lieu de convivialité, de sociabilité primordial de cet habitat. >>

Charlotte Duval, Polytech, Tours, F (dans : ‘Les espaces partagés des projets d’habitat groupé : Au cœur de la vie des groupes d’habitat groupé et de leurs membres, 2012)