<< [Ik] zie veel ontwikkelingen die allemaal uitgaan van vertrouwen in medemens en in natuur. Die sterken mij erin om dat ook te doen.

Dat kan klein beginnen en zomaar onverwacht uitgroeien tot meer moois. Ik begon met een kruiden- en groentetuin op mijn garagedak, gaf mijn buurmeisje regelmatig wat lekkers van mijn dak. Nu wil mijn buurvrouw ook potten met kruiden en lekker en gezonder gaan koken.

Dat bedoel ik. Volgend jaar doen er weer meer mee in het hofje waar ik woon. Garagedaken zijn perfect (geen slakken) en mijn ladder mogen ze gebruiken.

Geef wat weg en heb vertrouwen dat het groeit. Klein kan uitgroeien naar groot. >>

Annelie Woltjer (in: De Correspondent, reacties van lezers)

*****

<< While senior cohousing’s chief characteristic is that it is an ‘intentional community’, a sense of community does not ‘just happen’ merely from putting people together.

Group cohesion requires specific capacity building if groups are to function well and harmoniously.

This is what distinguishes cohousing from ordinary housing developments and is an organic process which takes time.

Developers and housing associations need to understand this.

Forming groups, themselves, need to reserve the time and effort required for the vital activity of group building and not allow themselves to be diverted by the demands of planning and design.>>

Maria Brenton, UK Cohousing Network, Voortrekker OWCH – Older Women Co-Housing (uit: ‘Senior cohousing communities – an alternative approach for the UK?’, 2013)

*****

<< In the short run community emphasizes conflict. People must honestly confront conflicts and resolve them if the community is to function.
The old standbys of ignoring, isolating, dominating, fencing, zoning, shouting, undermining, crying, and buying your way out no longer work.

Push has come to shove. Everyone has an equal voice. No one’s needs are more important than anyone else’s (for long).
Most often, people equate conflict with anger, dislike, rejection, unreasonable demands, etc.

This leads to magical thinking like “if we are just nice, all this will go away.” “Just get along.” “What we need is a good party.”

Of course this does work sometimes but not on the big issues. >>

Sharon Villines, Co-auteur van ‘We, the people’, gids voor sociocratie, bewoner Takoma Village Cohousing, US  (cohousing-L mailing list)

*****

<< Nous n’avons pas l’expérience de savoir accommoder nos différences, non en les escamotant, mais au contraire en tirant d’elles le maximum d’avantages.

La véritable démocratie de groupe ne se résume pas à la prise de décision par vote. C’est tout une manière de penser le rapport à autrui, de faire le choix de préserver la qualité du lien, de savoir réellement s’écouter.

C’est aussi une des utilités de la médiation de projet telle que nous la pratiquons : un moyen, grâce à un tiers neutre et bienveillant, d’apprendre à dialoguer ensemble en se donnant le temps d’aller jusqu’au bout de ses raisonnements, de bâtir les solutions de la façon la plus simple et concrète, sans que jamais quiconque ne se sente manipulé, ignoré ou mis en difficulté. >>

Marthe Marandola & Geneviève Lefebvre, Médiation et formation, vit en ‘cohabitat participatif’ (uit : ‘Cohabiter pour vivre mieux’, France, 2009)

*****

<<  Although our community has its share of conflict and dysfunctional connections, we’ve managed to create an atmosphere that favors openness and growth, and have prioritized the gathering of tools and teachings likely to be trust-building and uplifting.

Over the last few years, the teachings of Marshall Rosenberg as contained in the Nonviolent Communication protocols, and the dynamic tool known as the ZEGG Forum, have both added life and luster to our group process.

There’s nothing like an honest and transparent sharing and clearing performed in a truthful yet blame-free context, steeped in compassion, for lifting community morale! >>

Arjuna da Silva, Cohousing Eartheaven US (uit: ‘Growing a Culture of Community Health and Well-Being at Earthaven Ecovillage’, in Communities magazine nr.145, 2009)

*****

<< Het welzijn van een groep mensen die met elkaar samenwerken, is des te groter, naarmate ieder mens afzonderlijk steeds minder de opbrengst van zijn arbeidsprestaties voor zichzelf opeist,

dat wil zeggen, wanneer hij een steeds groter deel van die opbrengst aan de overige medewerkers geeft en steeds meer in zijn eigen behoeften wordt voorzien, niet door zijn eigen arbeidsprestaties, maar door de arbeidsprestaties van anderen. >>

Rudolf Steiner, filosoof, voortrekker van de antroposofische beweging

*****

<< The people who surround you define the quality of your life. >>

Anoniem

*****

<< Dans un groupe, le médiateur est celui vers qui très vite tout le monde se tourne ! Il en est souvent un qui, par ses connaissances, son charisme ou sa capacité personnelle à synthétiser un problème, arrive à faire progresser les réunions pour trouver le consensus ou le bon compromis.

Mais le médiateur n’est pas forcément le meneur du groupe (même si c’est de fait souvent le cas) et il n’est pas forcément nommément désigné non plus. C’est au fil des réunions que bien souvent sa compétence se révèle. Il n’a pas non plus obligatoirement de responsabilité particulière et il peut y avoir un ou plusieurs médiateurs dans un groups.

Les groupes qui n’en ont pas, en revanche, se trouvent souvent dans des situations de blocage. L’appel à une compétence extérieure peut alors être salvatrice. >>

Bruno Parasote, ingénieur-urbaniste, auteur, président d’Eco Quartier Strasbourg, F (in: ‘Autopromotion, Habitat Groupé, écologie et liens sociaux – Comment construire collectivement un immeuble en ville’, 2014)

*****

<< Wir haben als Menschen Jahrtausende in Gruppen gelebt. Wenn sie sich heute vor allem in den Städten umschauen, leben da mehr als 40 Prozent Singles. Größere berufliche Mobilität, fehlende Familienstrukturen, demografischer Wandel: Wir müssen das Miteinander wieder lernen. >>

Michael LaFond, Architekt, Stadtplaner, unermüdlicher Aktivist und Gründer des Instituts für Kreative Nachhaltigkeit id22, Berlin, D (in: ‘Gute Gründe für die Wohngemeinschaft – Zusammen geht mehr’, Berliner Mieterverein, D, 2015)

*****

<< … what we did not do so well [at Beacon community] was have a more immediate and solution-oriented process for our groups to use when conflict came up. […] When people are pressed for time or when a number of different issues start to come up at the same time, it can overwhelm even a group that has a strong commitment and practice of doing deep work with each other.

There needs to be something in place to provide some immediate relief and clarity, to help the group get through those times, and to provide some accountability and clear next steps around particular issues or individuals.

Having these norms and processes in place early on is critical, because trying to introduce them when something really big has already come up can be very tricky, and you miss the opportunity of practicing and getting everyone more comfortable with the process by working on smaller issues. >>

Jeff Golden, medestichter van Common Fire, stichting ter ontwikkeling van ”intentional communities” (in: ‘Common Fire’s Top Ten Hard-Earned Tips for Community Success’, ic.org, 2016)

*****

<< Een open gesprek in vrijheid is wezenlijk, maar ook moeilijk. Vooral de innerlijke vrijheid om geweldloos, met eerbied en liefdevol samen te delen en na te denken omtrent wat verbindt maar ook wat ons scheidt of oorzaak is van conflict. De ervaring leert dat je nooit mag opgeven ondanks alle pijn en kwaadheid toch opnieuw in gesprek met elkaar te treden. Daarzonder zou onze gemeenschap al lang niet meer bestaan en zou veel leed blijvende letsels veroorzaakt hebben (we zijn 35 jaar samen). Belangrijk is ook de grondmotivering. Bij ons is ze van gelovige, christelijke aard; het kan ook anders. Overigens werd het christelijke nooit als een eis of voorwaarde gesteld; de facto komen de leden […] uit die christelijke traditie – zij het met grote vrijheid t.o.v. het officiële instituut ‘kerk’. Vroegere ervaringen […] leren dat zo’n grondmotivatie of ‘spiritualiteit’ noodzakelijk blijkt om doorheen de tijd te duren – tenminste voor gemeenschappen die relatief intens samenleven. >>

Bewoner van een leefgemeenschap (in: enquête bij ‘Samenhuizen in Belgie – Waar staan we, waar gaan we?’, onderzoek met steun van Luchtkasteelfonds – Koning Boudewijnstichting, Luk Jonckheere, Roland Kums, Hilde Maelstaf, Trui Maes, 2010)

*****

<< When you put together specialists you get immense human problems of communication, of really listening to each other, of creating synergies rather than creating ‘I know better’ and so.

So it was clear that the real research is in this area. It was also very soon clear that this is why the beautiful knowledge has not been put together yet in one place.

And at that time they thought ‘let’s do three years research on the social question and then we’re done and then we do the model’. And since then we are in an ongoing research on these questions. >>

Bewoner van Tamera Ecovillage, Portugal (uit: interview door Iris Kunze in: ‘Social Innovation and Global Ecovillage Network’, 2015)

*****

<< Leven in groep kan behoorlijk confronterend zijn. Vooral in een gemeenschap als de onze waar we nogal wat tijd bij elkaar spenderen en in éénzelfde compact gebouw leven. Een bepaalde rol spelen, of je anders voordoen dan je bent is een hopeloze zaak en is niet vol te houden. Jezelf zijn en anderen zichzelf laten zijn is de enige weg.

En dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Want elk van ons vertrekt vanuit een eigen waardenpatroon, vanuit een stel ‘vanzelfsprekendheden’.  Door in groep te leven worden deze elementen regelmatig uitgedaagd. >>

Steven Vromman, Low Impact Man, gemeenteraadslid Groen, mede-stichter en bewoner van Cohousing ‘De Schilders, Gent (in: ‘Ervaringen uit Het Luchtkasteel’, lezing op de Samenhuizen Dag, 2000)

*****

<< Lang voordat onze huizen er staan zijn we al begonnen met het bouwen van onze gemeenschap.

Cohousing staat of valt met de gezondheid en de goede samenhang van de buren groep. Daarom hebben we daar bij ‘La Grande Cense’ steeds en al heel vroeg veel aandacht aan besteed. In de beginperiode zorgden we ervoor dat de vergaderingen onderbroken werden door een etentje. We aten samen onze boterhammetjes of deden een potluck. […] Ook organiseren we feestjes, wandelingen, uitstapjes en werkbezoeken. […]

Het leukste vind ik persoonlijk de informele momenten. Na een vergadering of een klusdag kan het soms heel laat worden en heeel gezellig. […]

Aan de goede communicatie in de groep besteden we ook constant aandacht. […] Als we er zelf moeilijk uitgeraken doen we beroep op externe moderatie. […] Zo kwam onlangs het onderwerp aan bod van de verschillende nadruk die mensen leggen. De enen richten zich meer op de voortgang van het project, de anderen op het welbevinden van de mensen in de groep. We hebben ons eraan herinnerd respectvol en dankbaar te zijn voor beide invalshoeken. En zo zitten we weer bij de kern van de zaak : bij Cohousing bouwen we huizen, maar we bouwen voor alles een groep. >>

Luk Jonckheere, voortrekker ‘Samenhuizen vzw’, bewoner cohousing ‘La Grande Cense’ (uit: ‘We bouwen een groep’, bouwblog van Cohousing La Grande Cense, 2008)

*****

<< One of the most important roles of the facilitator is to hold a space in which members feel safe. These future neighbors are making some stressful decisions together! […] Each person needs to know that they will be heard and respected, and met wherever they are – that it is safe for them to reveal their true feelings and concerns. […]

Underlying […] various skills and methods, one of the most essential things […] facilitators can offer a group is compassion. This means not just creating space for members to be heard, but truly holding a deep compassion for each person throughout the meeting. At all times. Both when things are flowing smoothly, and when disagreements flare or the process gets bogged down. Always holding compassion for each person – even, maybe especially, individuals we might find challenging. Even that person who is having an outburst. Even that person who is having a hard time letting go of their ideas and hearing others. Everyone.

[…] if we [act] with an underlying caring for that person, a knowledge that they are a fine person just having a challenging moment, they may be able to emerge from the meeting not feeling like the bad guy. And the overall environment we create will be of safety and support – and community. >>

Mary Krauss, cohousing architect & consultant, resident of Pioneer Valley Cohousing, US (in: ‘Compassion: A Secret Ingredient’, website of The Cohousing Association of the United States, 2018)

*****

<< Il y a quand même eu des périodes avec des conflits entre les habitants pour différentes raisons. Pas forcément liées à l’habitat, mais à des positions politiques ou personnelles par rapport aux enfants.

Et ce qui a fait que l’entente a pu revenir c’est que ces choses ont été dites. Il faut vraiment parler, parce qu’il y a eu des moments très tendus, à deux ou trois reprises. Soit par le comporte­ment d’un enfant, soit par les positions des parents, il y a eu des moments difficiles. Mais, à un moment donné, on s’était dit, il faut faire intervenir un mé­diateur extérieur. Finalement ça ne s’est pas fait.

Et puis, on a discuté entre nous, mais ça a pris un peu de temps ; ça a laissé des traces pendant un certain temps. Et puis je pense qu’il y a eu des gens qui ont mis des mouchoirs par-des­sus et puis voilà. L’entente est revenue, il faut savoir que ça va arriver. >>

habitant d’un habitat participatif (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< People in cohousing tend to be very honest with each other.  In my old house when a neighbour asked to borrow a tool, I felt obliged to lend it, even if I felt uncomfortable doing so.  In what might be a rare contact, I didn’t want to appear unneighbourly.

Here if someone wants to talk or have coffee, or borrow a tool, and I don’t feel like it, I don’t hesitate to say no.  They know me, and there is less likelihood that they wll be affronted by my honesty.  In fact it’s sort of a sign of intimacy to be able to say no. >>

A cohousing resident (in: ‘Views and quotes‘, website of Penington Cohousing, UK, 2017)

 *****

<< Community’s zijn er niet zomaar. Ze ontstaan langzaam. Het kost tijd om ze te ontwikkelen, vaak door veel praten en onderhandelen.

Dat gebeurt niet altijd even vreedzaam, er is altijd sprake van verscheidenheid en verdeeldheid. Er zijn spanningen tussen aan de ene kant openheid, vergevingsgezindheid en diversiteit, en aan de andere kant geslotenheid, intolerantie en eenzijdigheid. De ontwikkeling van een groep vindt plaats tussen de behoefte aan groepsveiligheid en individuele vrijheid. Wederkerigheid en samenwerking zijn belangrijke routes voor een succesvolle community.

Je hebt actieve deelnemers die de kar trekken, deelnemers die af en toe een bijdrage leveren, en deelnemers die zich opstellen als ‘volgers’ of ‘likers’. En er moet iemand beginnen. >>

Peter Camp, auteur, organisatieadviseur (in: ‘Wonen in de 21ste eeuw -naar een hedendaags Utopia’, 2016)

*****

<< I’ll say one thing. The cooperative challenge, at its core […] to me is, How do you disagree about things that matter, things that are non-trivial, and have that be a good experience? How do you solve that moment so that everyone feels like they were better off for being in the conversation? They feel better connected through the engagement. And the solution, that is, the choice of what you do as a result, has the solid support of all the participants, rather than winners or losers. Or it’s a battle. Mostly we approach problems that way. I’m not even talking about manipulation or underhandedness, which also exists. Even a fair fight is still a fight. How do we disagree and not have a fight, and have an interesting and a curious exploration? That’s the fundamental challenge of cooperation. >>

Laird Schaub, community coach, living in Sandhill Farm, US (in: interview by David Sheen,2010)

*****

<< Samenhuizen is een raar ding. Mensen in een woongemeenschap gaan sterk betrokken samen wonen en hun gemeenschap beheren. Op het vlak van relaties verhouden zij zich enerzijds als leden van een organisatie of een kleine onderneming, maar anderzijds als goede buren, vrienden of bijna gezinsleden.

Twee werelden van omgangsvormen komen dagelijks samen in onze woonomgeving. In hun karikaturale vorm kunnen we deze twee vormen benoemen als overheersend en gelijkwaardig.

Overheersing met als tegenpool onderdanigheid gedijt in een hiërarchisch systeem dat zijn efficiëntie bewezen heeft, vooral in gevallen van nood, urgentie, gevaar,  met een (werkelijke of imaginaire) vijand. Dat gaat echter ten koste van een aantal andere zaken.

Samenwerking vanuit de positie van gelijkwaardigheid biedt alle kansen aan inbreng en participatie van elkeen. Mensen voelen en weten zich betrokken en verantwoordelijk, en zij zetten hun volle potentieel in. Creativiteit en vaardigheden bloeien op. Er is volop ruimte voor onderlinge aandacht en zorg. Er worden vriendschappen en langdurige banden opgebouwd.

In een evenwicht tussen die twee polen zoeken wij zowel efficiëntie als warme verbondenheid. >>

Luk Jonckheere, samenhuizen voortrekker, bewoner van Cohousing La Grande Cense, B (in: ‘Valkuilen voor woongemeenschappen’, werktekst, 2017)

*****

<< Dans un grand groupe, il y a plus d’intelligence collective car il y a plus de sensibilités, plus de chances d’avoir des gens qui vont réussir à mettre du liant. C’est très important d’avoir des personnes qui sont là pour faci­liter les liaisons. Des arrangeurs de situations.

Par exemple dans le cas du conflit qu’il y a eu ici, on se sentait chacun un peu mal à l’aise, personne n’était capable de réguler le truc, d’apaiser. On pouvait chacun s’exprimer là-dessus, trouver ça dommage, des initiatives ont été prises pour calmer le jeu, mais il n’y a pas cette intel­ligence commune de dire : on va essayer de gérer, on aplanit le truc, parce qu’on n’est pas très nombreux.

Dans un grand groupe, il y a peut-être plus de fluidité, de ressources individuelles et collectives pour aplanir… >>

habitant d’un habitat participatif, F (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< We find that conflict is difficult in such a close knit environment. It’s not like work, where you go home and get away from the conflict; you are confronted with it as soon as you step outside your door. This encourages a tendency to avoid conflict, which is not healthy. We hope that by providing a process for people to be able to address issues, it will help to encourage people to take well thought out approaches to solving conflict directly with the person concerned.

Our processes to date have usually been that conflict is brought to the board, that said, that really only happens once every 1 or 2 years. The process then involves a series of meetings to resolve the issue. >>

Linda Seaborn, living in ‘Cohousing Coop’, Australia (in: ‘Introduction to Cohousing and the Australian Context’, by Gilo Holtzman, 2010)

*****

<< Of dat een groep wel of niet vastloopt in de stormingfase, kan misschien verklaard worden door het type conflict dat in deze fase ervaren wordt. Hoewel de conflicten gaan over structurele kenmerken van de organisatie en het collectief, hebben ze in een situatie zoals Lammas toch een sterk persoonlijk aspect. Beslissingen over deze onderwerpen gaan namelijk over de positie in de groep en conflicten hebben een groot effect op het privéleven omdat ze binnen de gemeenschap van de individuen gebeuren. Conflicten over waarden en schaarse middelen hebben waarschijnlijk in zo een situatie nog meer kans om uit te draaien op relatieconflicten [met] een negatief effect op het groepsfunctioneren. >>

Bertrand Manon, Masterproef Sociologie Faculteit Politiek en sociale wetenschappen, RijksUniversiteit Gent, BE (in: ‘Conflict en groepsontwikkeling in een jonge alternatieve gemeenschap: etnografisch onderzoek in een Welshe ecovillage’, 2017)

*****

<< Il ne faut pas se leurrer : les gens souffrent des dissen­sions ; ils en souffrent beau­coup. C’est tellement agréable un endroit comme ça. Quand un truc vient plomber l’am­biance, c’est fini. C’est cassé, et après tout ce qu’on peut se dire, c’est bonjour. Les égos qui s’affrontent, c’est le problème de l’humanité. >>

habitant d’un habitat participatif (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< Consensus is a microcosm of life in cohousing. It’s about really listening to and being sensitive to the concerns of others. It’s about achieving common ground. And ultimately, it’s about building long term, healthy relationships. >>

Mac Thomson, Heartwood Cohousing, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< Het grote nadeel van democratie is, dat het besluiten bij meerderheid eenzelfde reactie kan oproepen als de autoritaire besluitvorming. Want de macht van de meerderheid komt welbeschouwd neer op de dictatuur van het getal.

Om de meerderheid te verwerven kàn men gebruik maken van argumenten, maar ook van andere middelen. De minderheid wordt overwonnen, niet overtuigd.

De reactie van de verliezers kan zijn, dat zij het op die manier genomen besluit niet of met tegenzin zullen accepteren en naar andere middelen zullen zoeken om het verlies ongedaan te maken, wat uiteraard het effect van het genomen besluit niet ten goede komt. >>

Gerard Endenburg, ingenieur, ontwierp de Sociocratische Kringorganisatie Methode, oprichter van het Sociocratisch Centrum te Rotterdam  (1981, NL)

*****

<< When you start out in a consensus process and end up voting – regardless of best intentions – the group is pulled from one paradigm into a totally different paradigm

at the very time in the process when consensus could assist the group in a difficult decision.
But the real losses of a voting back-up are that the creativity of the group is stifled

and that the power of  the consensus process to weave and strengthen the bonds of community are restricted (the bonds are actually broken.) >>

Ann Zabaldo, cohousing coach, Takoma Village Cohousing, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< Consent en consensus. Wat is het verschil?

Consensus wordt vaak gebruikt in de betekenis van unanimiteit: een besluit is pas genomen als alle deelnemers hier ‘voor’ zijn. Voordeel hiervan is natuurlijk dat de ‘dictatuur van de meerderheid’ wordt voorkomen en dat ook rekening wordt gehouden met de belangen van de minderheid. Nadelen zijn dat het kan leiden tot waterige compromissen en dat het veel tijd kan kosten om deze te bereiken.

Besluitvorming op basis van consent […] houdt in dat een besluit wordt genomen, wanneer geen van de aanwezigen overwegend bezwaar heeft tegen het besluit […] dat elke deelnemer voldoende ‘voor’ is om het besluit te kunnen en willen (laten) uitvoeren.

Wat gebeurt dan als iemand wel overwegend bezwaar heeft? Dan wordt hem of haar gevraagd de overwegingen / argumenten daarvoor toe te lichten. […] Nadat het bezwaar is toegelicht, is het de verantwoordelijkheid van de hele groep om tot een oplossing te komen. >>

Rob van der Eyden,Begeleider, coördinator van ‘De Veranderarchitect’, NL (website)

*****

<< My problems with voting are:

1. Votes don’t give you enough information. People can vote positively for negative reasons and negatively for positive reasons. […]

2. The act of voting cuts off dialogue in areas where dialogue needs to occur. […]

3. Voting forces people to place themselves and others in “for” and “against” positions. […] In a consensus decision there is room for a person to express strong concerns and still accept the decision. [or vice versa]

4. After understanding and accepting all the concerns, another option often presents itself that is much better. Voting short-circuits this process.

5. The person with the one negative vote may be “right.” […] It is in the best interests of the community to listen to that person.
With all the downsides to consensus, it is still the best option for building stronger communities. >>

Sharon Villines, co-auteur van  ‘We the People: Consenting to a Deeper Democracy, A Guide to Sociocratic Principles and Methods’, 2007, bewoner van Takoma Village Cohousing, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< We zijn in de aanvangsfase van het bio-ecologisch verbouwen. De plannen werden gedurende anderhalf jaar voorbereid door de (nog steeds aangroeiende) toekomstige bewonersgroep alvorens de bouwaanvraag werd ingediend.

Alles wordt uitgewerkt in een intensief werkende bouwgroep. Deze groep staat in voortdurende wisselwerking met de bewonersgroep waar alles wordt besproken en waar we beslissingen steeds nemen met consensus.

We gaan er prat op dat we tot nog toe geen gebruik hebben moeten maken van een stemmingsprocedure.

We worden steeds bedrevener in het doorpraten, uitspitten, tijd geven aan (moeilijke) beslissingsthema’s, respecteren en aandacht geven aan ieders mening, en we zijn er steeds in geslaagd om een unanieme consensus te bereiken. >>

Mia en Joost, initiatiefnemers en bewoners van cohousing ‘De Okelaar’, cohousing coaches ‘Gewoon-gelukkig’ (in: werkdocument ‘De Okelaar’, 2016) 

*****

<< In the world of cohousing there are sort of two stages of decision making.
The early stage of formation and development  there are decisions that must be made which really can not be changed, or certainly not easily changed.
Construction details are seldom changed later.  Having this experience, where you are making a bunch of unchangeable decisions leads to lots of scrutiny and even some fear of making a mistake.

What I have seen happen is that this same level of fear and scrutiny then gets applied to living together decisions which are easily modified and changeable.

A pet policy can be changed at any time,  a decision about what kinds of vegetables to plant in the garden can be pretty easily changed. >>

Rob Sandelin, group facilitator, Sharingwood Community, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< I’ve been thinking about consensus in cohousing communities and wondering if it really is the best form of decision making.

I think it is part of the definition of cohousing, but I still wonder.

What I see is sometimes large numbers of people coming together who probably don’t have much background in consensus decision making.

They have varying degrees of time and commitment.

It’s not uncommon for people to want decisions to be made in a timely manner. >>

Becky Schaller, Sonora Cohousing, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< … het volgende verhaal [werd] me verteld toen ik op bezoek was in een gemeenschap op het Engelse platteland. De groep was al jaren gewend te werken met consensus maar nu waren ze toch in een impasse geraakt. […] Iedereen […] wou heel graag een nieuwe verwarming, behalve één familie. […] Een jaar lang probeerde men consensus hierover te bereiken, helaas zonder resultaat. [Er werd besloten] te stemmen. Natuurlijk, iedereen wist op voorhand hoe die stemming ging aflopen en nu zou je denken, o.k., het probleem is opgelost. Maar niets was minder waar, […] de groep was erg verontrust over hoe de verliezende partij zich nadien zou voelen. Ten slotte hebben ze [een gespecialiseerd groepsbegeleider] uit Amerika laten overvliegen. Ze betaalden hiervoor met plezier, zelfs al zijn ze niet echt bemiddeld.  [Dit is] heel goed verlopen en de verliezende partij heeft zich verzoend met de nieuwe verwarming. En de goede sfeer in de groep is behouden gebleven.

Ik vond dit een mooi verhaal dat aantoont […] welke krachtige impulsen consensus kan geven. Voor deze groep kwam hun mededogen en hun medegevoel voor de verliezer op de eerste plaats. Voor mij wil consensus dan ook zeggen, leven vanuit je hart. >>

Marie Renders, bewoner Cohousing ‘La Grande Cense’, B (in: een artikel ‘Consensus en woongemeenschappen’, voor Cobalt – Senior Samenhuizen, 2018)

*****

<< When construction starts, consensus stops.
Once construction starts, you are on a time clock with each hour costing you mucho bucks.

It’s best to defer to expert advice, unless you have two million dollars or so to pay the sub-contractors sitting around waiting for the group to both inform themselves to the expert level and then reach consensus.

Just think how long it takes for the experts to reach consensus! >>
Sharon Villines, co-auteur van ‘We, the people’, gids voor sociocratie, bewoner Takoma Village Cohousing, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< You asked me what the requirements for consensus to work well and safely. Here is my list of 7. Your mileage will probably vary….
1. People are willing to express what they think and feel without fear of reprisal.
2. Participants agree that the good of the group is the most important factor.
3. There is at least one well trained facilitator to guide the group, or the entire group is well trained enough to guide itself.
4. The participants trust, or are willing to trust in the future, the group.
5. The participants can rely on the group to hold their personal interests fairly.
6. The process is evaluated regularly so participants learn and improve their skills
7. The participants are willing to invest the time it takes.>>

Rob Sandelin, group facilitator, Sharingwood Community, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< Gisteren was er weer een cosessie […] een vergadering waarbij zo veel mogelijk leden van de cohousing bijeenkomen om beslissingen te nemen. Hoewel de opzet saai en droog mag lijken is dit soms nog reuze gezellig. […]

Als buitenstaander zou je kunnen denken dat het hier wel eens mis kan lopen met de consensus, maar we hebben een aantal tools ter onzer beschikking:

– Eerst en vooral is het niet zo dat twee verschillende meningen altijd lijnrecht tegenover elkaar staan.

– Elk lid van cohousing heeft de intentie samen te werken. Dit betekent dat men altijd wel open staat voor een […] andere mening.

– De positieve sfeer en het “wij gevoel” […] helpt de meer timide leden hun meningen toch naar buiten te brengen.

– Niet iedereen heeft het gevoel dat zijn of haar mening over een onderwerp met vuur verdedigd moet worden. […]

– Bij gevoelige of belangrijke onderwerpen, wordt er een tour-de-table georganiseerd. […] Al snel blijkt dan dat die allemaal niet zoveel uit elkaar liggen, of gecombineerd kunnen worden. >>

Bart, initiatiefgroep en toekomstige bewoner van Cohousing Waasland, Sint-Niklaas, B (in: ‘Cosessie 9/4’, op de bouwblog van Cohousing Waasland, 2016)

*****

<< If I were to define two foundational parts of consensus, one would be trust. The other would be humility. […] Humility applies itself in many ways to successful consensus process:

* My ideas/opinions are limited to what I have experienced.

* Listening to others for meaning and empathy

* letting go of my agenda and giving freely to the group

* Being open to the outcome

* Resisting judgment

* Enhancing awareness of the importance of others ideas

In my own personal group work, ego control is job #1. […] I need to bury that little devil called, I told you so, and give  empathy when the learning is painful. >>

Rob Sandelin, group facilitator, Sharingwood Community, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< Eeuwen voor de Grieken het woord democratie bedachten, wisten wij al hoe je een gemeenschap moet besturen: door overleg. Het Westen is al honderden jaren de oude Griekse democratie aan het exporteren […]. Het probleem met die democratie is dat ze alleen voor verdeeldheid zorgt. De verschillende partijen hebben hun eigen ideeën en daar blijven ze bij, wat er ook gebeurt. Er wordt oppositie gevoerd louter omwille van het voeren van de oppositie. […]

Mijn alternatief is dat mensen samen praten tot ze een consensus bereiken en die daarna ook samen uitvoeren. [Het komt] altijd op dezelfde vraag neer: ben ik oprecht tegen mezelf in het zoeken naar een goede oplossing voor deze situatie? Wanneer we vooruit willen moeten we samen denken. >>

Mogobe Ramose, filosoof, auteur van ‘Ubuntu. Stroom van het bestaan als levensfilosofie’, Zuid-Afrika (in: interview in De Morgen, 2018)

*****

<< I find that now when I go to meetings outside the community that are not consensus-driven, I get frustrated.

So I go and get involved in trying to incorporate some of those aspects like hearing from more of the people in the room.

I think that living in cohousing and using consensus has definitely affected the way that I operate in other environments.

I just incorporate the skills that I have gained to try to make [the meeting process] better …and help introduce tools that people might not otherwise have access to. >>

Amanda, ‘West Village Cohousing’, US (uit: Lisa Poley, ‘Community and the Habits of Democratic Citizenship’ , 2007)

*****

<< Qu’est-ce donc une majorité prise collectivement sinon un individu qui a des opinions et le plus souvent des intérêts contraire à un autre individu qu’on nomme la minorité? Or, si vous admettez qu’un homme revêtu de la toute-puissance peut en abuser contre ses adversaires, pourquoi n’admettez-vous pas la même chose pour une majorité? Les hommes, en se réunissant, ont-ils changé de caractère? Sont-ils devenus plus patients dans les obstacles en devenant plus forts?

Pour moi je ne le saurais le croire; et le pouvoir de tout faire, que je refuse à un seul de mes semblables, je ne l’accorderai jamais à plusieurs. >>

Alexis de Tocqueville, philosophe politique, juriste, historien (dans : ‘De la Démocratie en Amérique, vol I’, Chapitre VII Tyrannie de la Majorité, 1835)

*****

<< One of the things I noticed back when I was traveling around the country doing consensus problem solving workshops and trainings was that often the groups with the most process problems also had the most social problems.

In a few places it was helpful rather than focus on process techniques to focus on social events and connection work.

I was often astonished at how little people knew about each other in some of the communities I worked with.

It seemed to me that in some cases, energy spent on social gatherings and informal time together talking about our histories, desires and hopes might be very constructive. >>

Rob Sandelin, group facilitator, Sharingwood Community, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< Une fois le concept accepté par tous les acteurs du groupe où sera prise la décision, le processus de prise de décision par consentement doit pour bien fonctionner respecter les conditions suivantes :

– Clarté. Le processus et chacune de ses phase sont compris par tou-te-s […], comme une règle du jeu que chacun doit comprendre pour pouvoir jouer correctement.

– Acceptation. Chacun doit en accepter les conséquences. Et parmi elles, le fait que la décision est prise au moment où plus personne n’a d’objection valable. Autre point à bien comprendre et accepter : le groupe ne va pas explorer toutes les solutions. […]

– Analyse. Une fois le processus adopté et utilisé […] Les frustrations éventuelles que peut faire naître ce mode de prise de décision doivent être pleinement vécues, entendues et explicitées, avant d’envisager des éventuelles modifications du processus. L’expérience montre que ce processus de prise de décisions par consentement demande une certaine habitude pour pouvoir être pleinement efficace. >>

Guillaume Dorvaux, membre de l’Université du Nous, B (dans: ‘La prise de décision par consentement’, repris sur le site d’ Ath en Transition,  2014)

*****

<< Binnen de CONSENT-methode gebruiken we een systeem om van motie tot besluit te komen.

– De eerste stap is de introductie van de motie door ‘de inbrenger’ [die] de verantwoordelijkheid [heeft] om helder te verwoorden waar de motie over gaat en wat zijn doel met de motie is. […]

– Dan volgt de Beeldvormingsronde [waarin] vragen gesteld worden aan de inbrenger om een beter beeld te krijgen van de motie. […].

– Als er geen vragen meer zijn, gaan we over naar […] de Meningsvormingsronde [waarin we] één voor één onze mening geven. […] We gaan net zo lang door met deze rondes tot alles gezegd is. […]

– [Dan] komen we in de Besluitvormingsronde. De gespreksleider vraagt wie een voorstel wil doen. [Daarop] geeft iedereen om de beurt aan of hij consent of niet-consent is. Consent wil zeggen dat je ‘geen beargumenteerd bezwaar hebt’ […], dat je niet tegen bent. De eerste die niet-consent gaat, heeft dan de verantwoordelijkheid zijn bezwaar te noemen en een nieuw voorstel te formuleren. Zo gaan we door tot er een voorstel ligt waar iedereen consent mee kan gaan. […] een besluit wat zo tot stand komt […] geeft tijdswinst in het proces daarna [en] werkgeluk. >>

Adrian Roest, trainer en coach van groeiprocessen bij mensen en groepen, NL (in: zijn blog ikwij.nl, 2018)

*****

<< Ça me paraît être une chose importante que les décisions ne soient pas imposées bru­talement en disant : de toute façon on doit prendre une déci­sion donc on vote point final. Il y a forcément un ou deux qui sont en minorité, donc on cherche le consensus de ma­nière assez forte. Et je crois que c’est l’idéal de fonctionner en consensus ; ce n’est pas tou­jours possible, mais au moins qu’on se donne la possibilité de prendre du temps. Souvent les premières discussions peuvent être virulentes selon les caractères… Un mois après, de l’eau a coulé sous les ponts, et on peut revoir la chose avec un peu plus de calme. >>

habitant d’un habitat participatif, F (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< … we sit in our familiar circle of chairs with twenty-five or thirty other neighbors, hashing out a system to ensure the community work gets done. A proposal has just been presented that will reclassify some of our individual work as nonessential. Things that some of us do routinely, such as gardening, newsletter editing, and external communications, have been deemed by an ad hoc team as important for community building but not important for fiscal stability. Only those things we’d pay to have done are officially designated as essential.

I look at my neighbors’ faces and it’s clear this proposal has knocked some of us off center: we are wondering if money is an appropriate way to evaluate community. Fasten your seatbelts, ladies and gentlemen, this could be a turbulent ride. >>

David Wann, writer, editor, filmmaker, lives in Harmony Village Cohousing, US (in: ‘Reinventing Community – Stories from the Walkways of Cohousing’, 2005)

*****

<< “We hebben [in cohousing Vinderhoute] een systeem van consensus. Beslissingen worden samen genomen, zonder hiërarchie. […] Eerst wordt er in kleinere groepjes overlegd. Dan maken we een voorstel. Dat doen we in de algemene vergadering, waar iedereen bij is. Vaak worden daar nog eens dezelfde dingen herhaald. De moderator zorgt dan dat er uiteindelijk een beslissing genomen wordt.”

Belangrijk is volgens hen vooral dat er naar mekaars argumenten geluisterd wordt en dat er respect is voor andermans mening. Wat ook helpt, is dat ze mekaar vaak zien ‘tussen pot en pint’, voor en tijdens de maaltijden.  Dat helpt om de dingen wat informeler te bespreken. 

Wat is het nu het grote verschil met de politiek? “Wij moéten overeen komen. Wij hebben ervoor gekozen om samen te wonen. Wij zorgen voor mekaar in goede en kwade momenten. In de politiek weten ze dat het maar over 4 of 6 jaar gaat. […] In een [‘gewone’] democratie heb je een meerderheid die haar wil oplegt aan de minderheid. Hier moeten we leven met de minderheid, dus we willen geen minderheid die triest is. We willen de oplossing die de béste oplossing is voor iedereen.” >>

Annemieni, voor radio1, B (in: ‘Cohousing Vinderhoute – Luister naar mekaar: zo kom je sneller tot een consensus.’, radio1, 2016)

*****

<< In practice, sociocracy has a format for the overall meeting and other situations including how to handle a proposal […]. Let’s assume that a proposal has been brought to the meeting. Step one is its presentation. The next step is the “clarifying round” in which everyone at the meeting, in turn, has a chance to ask questions so they fully understand the proposal. No objections, no reactions, no cross-talk or interruptions, just clarification at this point. In the third step, the “quick reaction round,” everyone in turn goes around again and voices any problems or concerns they have with the proposal.

Step four is the consent round. If problems were raised in step three, the facilitator would work with the note taker or the group as a whole to tweak the proposal so those objections are overcome and everyone can live with the proposal – at least to give it a try. If that tweaking isn’t enough and someone still has reasoned and paramount objections to the amended proposal, the adaptation continues until everyone can live with the amended proposal.

The process sounds time-consuming but once a group is familiar with the steps, it proceeds quickly. And meetings aren’t dominated by one or two outspoken members. Instead, everyone has a voice. >>

Donna Freiermuth, US (in: ‘Sociocracy and Consent’, Cohousing Magazine, 2006)

*****

<< Les votes c’est un peu l’excep­tion. On échange des points de vue et souvent il y a une majorité qui se dégage, rare­ment une personne met un veto en disant : je suis contre. Les derniers qui ont fait ça, se sont presque auto exclus du groupe. On arrive à trouver un compromis en discutant. En prenant les arguments des autres, en donnant les siens. Il y a des gens qui, pour certaines décisions, disent : “Moi, je ne m’engage pas mais faites-le, et faites le bien”. Ils mettent un peu en garde. Ça ne cause en général pas de soucis. >>

habitant d’un habitat participatif, F (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****