<< [Ik] zie veel ontwikkelingen die allemaal uitgaan van vertrouwen in medemens en in natuur. Die sterken mij erin om dat ook te doen.

Dat kan klein beginnen en zomaar onverwacht uitgroeien tot meer moois. Ik begon met een kruiden- en groentetuin op mijn garagedak, gaf mijn buurmeisje regelmatig wat lekkers van mijn dak. Nu wil mijn buurvrouw ook potten met kruiden en lekker en gezonder gaan koken.

Dat bedoel ik. Volgend jaar doen er weer meer mee in het hofje waar ik woon. Garagedaken zijn perfect (geen slakken) en mijn ladder mogen ze gebruiken.

Geef wat weg en heb vertrouwen dat het groeit. Klein kan uitgroeien naar groot. >>

Annelie Woltjer (in: De Correspondent, reacties van lezers)

*****

<< While senior cohousing’s chief characteristic is that it is an ‘intentional community’, a sense of community does not ‘just happen’ merely from putting people together.

Group cohesion requires specific capacity building if groups are to function well and harmoniously.

This is what distinguishes cohousing from ordinary housing developments and is an organic process which takes time.

Developers and housing associations need to understand this.

Forming groups, themselves, need to reserve the time and effort required for the vital activity of group building and not allow themselves to be diverted by the demands of planning and design.>>

Maria Brenton, UK Cohousing Network, Voortrekker OWCH – Older Women Co-Housing (uit: ‘Senior cohousing communities – an alternative approach for the UK?’, 2013)

*****

<< In the short run community emphasizes conflict. People must honestly confront conflicts and resolve them if the community is to function.
The old standbys of ignoring, isolating, dominating, fencing, zoning, shouting, undermining, crying, and buying your way out no longer work.

Push has come to shove. Everyone has an equal voice. No one’s needs are more important than anyone else’s (for long).
Most often, people equate conflict with anger, dislike, rejection, unreasonable demands, etc.

This leads to magical thinking like “if we are just nice, all this will go away.” “Just get along.” “What we need is a good party.”

Of course this does work sometimes but not on the big issues. >>

Sharon Villines, Co-auteur van ‘We, the people’, gids voor sociocratie, bewoner Takoma Village Cohousing, US  (cohousing-L mailing list)

*****

<< Nous n’avons pas l’expérience de savoir accommoder nos différences, non en les escamotant, mais au contraire en tirant d’elles le maximum d’avantages.

La véritable démocratie de groupe ne se résume pas à la prise de décision par vote. C’est tout une manière de penser le rapport à autrui, de faire le choix de préserver la qualité du lien, de savoir réellement s’écouter.

C’est aussi une des utilités de la médiation de projet telle que nous la pratiquons : un moyen, grâce à un tiers neutre et bienveillant, d’apprendre à dialoguer ensemble en se donnant le temps d’aller jusqu’au bout de ses raisonnements, de bâtir les solutions de la façon la plus simple et concrète, sans que jamais quiconque ne se sente manipulé, ignoré ou mis en difficulté. >>

Marthe Marandola & Geneviève Lefebvre, Médiation et formation, vit en ‘cohabitat participatif’ (uit : ‘Cohabiter pour vivre mieux’, France, 2009)

*****

<<  Although our community has its share of conflict and dysfunctional connections, we’ve managed to create an atmosphere that favors openness and growth, and have prioritized the gathering of tools and teachings likely to be trust-building and uplifting.

Over the last few years, the teachings of Marshall Rosenberg as contained in the Nonviolent Communication protocols, and the dynamic tool known as the ZEGG Forum, have both added life and luster to our group process.

There’s nothing like an honest and transparent sharing and clearing performed in a truthful yet blame-free context, steeped in compassion, for lifting community morale! >>

Arjuna da Silva, Cohousing Eartheaven US (uit: ‘Growing a Culture of Community Health and Well-Being at Earthaven Ecovillage’, in Communities magazine nr.145, 2009)

*****

<< Het welzijn van een groep mensen die met elkaar samenwerken, is des te groter, naarmate ieder mens afzonderlijk steeds minder de opbrengst van zijn arbeidsprestaties voor zichzelf opeist,

dat wil zeggen, wanneer hij een steeds groter deel van die opbrengst aan de overige medewerkers geeft en steeds meer in zijn eigen behoeften wordt voorzien, niet door zijn eigen arbeidsprestaties, maar door de arbeidsprestaties van anderen. >>

Rudolf Steiner, filosoof, voortrekker van de antroposofische beweging

*****

<< The people who surround you define the quality of your life. >>

Anoniem

*****

<< Dans un groupe, le médiateur est celui vers qui très vite tout le monde se tourne ! Il en est souvent un qui, par ses connaissances, son charisme ou sa capacité personnelle à synthétiser un problème, arrive à faire progresser les réunions pour trouver le consensus ou le bon compromis.

Mais le médiateur n’est pas forcément le meneur du groupe (même si c’est de fait souvent le cas) et il n’est pas forcément nommément désigné non plus. C’est au fil des réunions que bien souvent sa compétence se révèle. Il n’a pas non plus obligatoirement de responsabilité particulière et il peut y avoir un ou plusieurs médiateurs dans un groups.

Les groupes qui n’en ont pas, en revanche, se trouvent souvent dans des situations de blocage. L’appel à une compétence extérieure peut alors être salvatrice. >>

Bruno Parasote, ingénieur-urbaniste, auteur, président d’Eco Quartier Strasbourg, F (in: ‘Autopromotion, Habitat Groupé, écologie et liens sociaux – Comment construire collectivement un immeuble en ville’, 2014)

*****

<< Wir haben als Menschen Jahrtausende in Gruppen gelebt. Wenn sie sich heute vor allem in den Städten umschauen, leben da mehr als 40 Prozent Singles. Größere berufliche Mobilität, fehlende Familienstrukturen, demografischer Wandel: Wir müssen das Miteinander wieder lernen. >>

Michael LaFond, Architekt, Stadtplaner, unermüdlicher Aktivist und Gründer des Instituts für Kreative Nachhaltigkeit id22, Berlin, D (in: ‘Gute Gründe für die Wohngemeinschaft – Zusammen geht mehr’, Berliner Mieterverein, D, 2015)

*****

<< … what we did not do so well [at Beacon community] was have a more immediate and solution-oriented process for our groups to use when conflict came up. […] When people are pressed for time or when a number of different issues start to come up at the same time, it can overwhelm even a group that has a strong commitment and practice of doing deep work with each other.

There needs to be something in place to provide some immediate relief and clarity, to help the group get through those times, and to provide some accountability and clear next steps around particular issues or individuals.

Having these norms and processes in place early on is critical, because trying to introduce them when something really big has already come up can be very tricky, and you miss the opportunity of practicing and getting everyone more comfortable with the process by working on smaller issues. >>

Jeff Golden, medestichter van Common Fire, stichting ter ontwikkeling van ”intentional communities” (in: ‘Common Fire’s Top Ten Hard-Earned Tips for Community Success’, ic.org, 2016)

*****

<< Een open gesprek in vrijheid is wezenlijk, maar ook moeilijk. Vooral de innerlijke vrijheid om geweldloos, met eerbied en liefdevol samen te delen en na te denken omtrent wat verbindt maar ook wat ons scheidt of oorzaak is van conflict. De ervaring leert dat je nooit mag opgeven ondanks alle pijn en kwaadheid toch opnieuw in gesprek met elkaar te treden. Daarzonder zou onze gemeenschap al lang niet meer bestaan en zou veel leed blijvende letsels veroorzaakt hebben (we zijn 35 jaar samen). Belangrijk is ook de grondmotivering. Bij ons is ze van gelovige, christelijke aard; het kan ook anders. Overigens werd het christelijke nooit als een eis of voorwaarde gesteld; de facto komen de leden […] uit die christelijke traditie – zij het met grote vrijheid t.o.v. het officiële instituut ‘kerk’. Vroegere ervaringen […] leren dat zo’n grondmotivatie of ‘spiritualiteit’ noodzakelijk blijkt om doorheen de tijd te duren – tenminste voor gemeenschappen die relatief intens samenleven. >>

Bewoner van een leefgemeenschap (in: enquête bij ‘Samenhuizen in Belgie – Waar staan we, waar gaan we?’, onderzoek met steun van Luchtkasteelfonds – Koning Boudewijnstichting, Luk Jonckheere, Roland Kums, Hilde Maelstaf, Trui Maes, 2010)

*****

<< When you put together specialists you get immense human problems of communication, of really listening to each other, of creating synergies rather than creating ‘I know better’ and so.

So it was clear that the real research is in this area. It was also very soon clear that this is why the beautiful knowledge has not been put together yet in one place.

And at that time they thought ‘let’s do three years research on the social question and then we’re done and then we do the model’. And since then we are in an ongoing research on these questions. >>

Bewoner van Tamera Ecovillage, Portugal (uit: interview door Iris Kunze in: ‘Social Innovation and Global Ecovillage Network’, 2015)

*****

<< Leven in groep kan behoorlijk confronterend zijn. Vooral in een gemeenschap als de onze waar we nogal wat tijd bij elkaar spenderen en in éénzelfde compact gebouw leven. Een bepaalde rol spelen, of je anders voordoen dan je bent is een hopeloze zaak en is niet vol te houden. Jezelf zijn en anderen zichzelf laten zijn is de enige weg.

En dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Want elk van ons vertrekt vanuit een eigen waardenpatroon, vanuit een stel ‘vanzelfsprekendheden’.  Door in groep te leven worden deze elementen regelmatig uitgedaagd. >>

Steven Vromman, Low Impact Man, gemeenteraadslid Groen, mede-stichter en bewoner van Cohousing ‘De Schilders, Gent (in: ‘Ervaringen uit Het Luchtkasteel’, lezing op de Samenhuizen Dag, 2000)

*****

<< Lang voordat onze huizen er staan zijn we al begonnen met het bouwen van onze gemeenschap.

Cohousing staat of valt met de gezondheid en de goede samenhang van de buren groep. Daarom hebben we daar bij ‘La Grande Cense’ steeds en al heel vroeg veel aandacht aan besteed. In de beginperiode zorgden we ervoor dat de vergaderingen onderbroken werden door een etentje. We aten samen onze boterhammetjes of deden een potluck. […] Ook organiseren we feestjes, wandelingen, uitstapjes en werkbezoeken. […]

Het leukste vind ik persoonlijk de informele momenten. Na een vergadering of een klusdag kan het soms heel laat worden en heeel gezellig. […]

Aan de goede communicatie in de groep besteden we ook constant aandacht. […] Als we er zelf moeilijk uitgeraken doen we beroep op externe moderatie. […] Zo kwam onlangs het onderwerp aan bod van de verschillende nadruk die mensen leggen. De enen richten zich meer op de voortgang van het project, de anderen op het welbevinden van de mensen in de groep. We hebben ons eraan herinnerd respectvol en dankbaar te zijn voor beide invalshoeken. En zo zitten we weer bij de kern van de zaak : bij Cohousing bouwen we huizen, maar we bouwen voor alles een groep. >>

Luk Jonckheere, voortrekker ‘Samenhuizen vzw’, bewoner cohousing ‘La Grande Cense’ (uit: ‘We bouwen een groep’, bouwblog van Cohousing La Grande Cense, 2008)

*****

<< One of the most important roles of the facilitator is to hold a space in which members feel safe. These future neighbors are making some stressful decisions together! […] Each person needs to know that they will be heard and respected, and met wherever they are – that it is safe for them to reveal their true feelings and concerns. […]

Underlying […] various skills and methods, one of the most essential things […] facilitators can offer a group is compassion. This means not just creating space for members to be heard, but truly holding a deep compassion for each person throughout the meeting. At all times. Both when things are flowing smoothly, and when disagreements flare or the process gets bogged down. Always holding compassion for each person – even, maybe especially, individuals we might find challenging. Even that person who is having an outburst. Even that person who is having a hard time letting go of their ideas and hearing others. Everyone.

[…] if we [act] with an underlying caring for that person, a knowledge that they are a fine person just having a challenging moment, they may be able to emerge from the meeting not feeling like the bad guy. And the overall environment we create will be of safety and support – and community. >>

Mary Krauss, cohousing architect & consultant, resident of Pioneer Valley Cohousing, US (in: ‘Compassion: A Secret Ingredient’, website of The Cohousing Association of the United States, 2018)

*****

<< Il y a quand même eu des périodes avec des conflits entre les habitants pour différentes raisons. Pas forcément liées à l’habitat, mais à des positions politiques ou personnelles par rapport aux enfants.

Et ce qui a fait que l’entente a pu revenir c’est que ces choses ont été dites. Il faut vraiment parler, parce qu’il y a eu des moments très tendus, à deux ou trois reprises. Soit par le comporte­ment d’un enfant, soit par les positions des parents, il y a eu des moments difficiles. Mais, à un moment donné, on s’était dit, il faut faire intervenir un mé­diateur extérieur. Finalement ça ne s’est pas fait.

Et puis, on a discuté entre nous, mais ça a pris un peu de temps ; ça a laissé des traces pendant un certain temps. Et puis je pense qu’il y a eu des gens qui ont mis des mouchoirs par-des­sus et puis voilà. L’entente est revenue, il faut savoir que ça va arriver. >>

habitant d’un habitat participatif (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< People in cohousing tend to be very honest with each other.  In my old house when a neighbour asked to borrow a tool, I felt obliged to lend it, even if I felt uncomfortable doing so.  In what might be a rare contact, I didn’t want to appear unneighbourly.

Here if someone wants to talk or have coffee, or borrow a tool, and I don’t feel like it, I don’t hesitate to say no.  They know me, and there is less likelihood that they wll be affronted by my honesty.  In fact it’s sort of a sign of intimacy to be able to say no. >>

A cohousing resident (in: ‘Views and quotes‘, website of Penington Cohousing, UK, 2017)

 *****

<< Community’s zijn er niet zomaar. Ze ontstaan langzaam. Het kost tijd om ze te ontwikkelen, vaak door veel praten en onderhandelen.

Dat gebeurt niet altijd even vreedzaam, er is altijd sprake van verscheidenheid en verdeeldheid. Er zijn spanningen tussen aan de ene kant openheid, vergevingsgezindheid en diversiteit, en aan de andere kant geslotenheid, intolerantie en eenzijdigheid. De ontwikkeling van een groep vindt plaats tussen de behoefte aan groepsveiligheid en individuele vrijheid. Wederkerigheid en samenwerking zijn belangrijke routes voor een succesvolle community.

Je hebt actieve deelnemers die de kar trekken, deelnemers die af en toe een bijdrage leveren, en deelnemers die zich opstellen als ‘volgers’ of ‘likers’. En er moet iemand beginnen. >>

Peter Camp, auteur, organisatieadviseur (in: ‘Wonen in de 21ste eeuw -naar een hedendaags Utopia’, 2016)

*****

<< I’ll say one thing. The cooperative challenge, at its core […] to me is, How do you disagree about things that matter, things that are non-trivial, and have that be a good experience? How do you solve that moment so that everyone feels like they were better off for being in the conversation? They feel better connected through the engagement. And the solution, that is, the choice of what you do as a result, has the solid support of all the participants, rather than winners or losers. Or it’s a battle. Mostly we approach problems that way. I’m not even talking about manipulation or underhandedness, which also exists. Even a fair fight is still a fight. How do we disagree and not have a fight, and have an interesting and a curious exploration? That’s the fundamental challenge of cooperation. >>

Laird Schaub, community coach, living in Sandhill Farm, US (in: interview by David Sheen,2010)

*****

<< Samenhuizen is een raar ding. Mensen in een woongemeenschap gaan sterk betrokken samen wonen en hun gemeenschap beheren. Op het vlak van relaties verhouden zij zich enerzijds als leden van een organisatie of een kleine onderneming, maar anderzijds als goede buren, vrienden of bijna gezinsleden.

Twee werelden van omgangsvormen komen dagelijks samen in onze woonomgeving. In hun karikaturale vorm kunnen we deze twee vormen benoemen als overheersend en gelijkwaardig.

Overheersing met als tegenpool onderdanigheid gedijt in een hiërarchisch systeem dat zijn efficiëntie bewezen heeft, vooral in gevallen van nood, urgentie, gevaar,  met een (werkelijke of imaginaire) vijand. Dat gaat echter ten koste van een aantal andere zaken.

Samenwerking vanuit de positie van gelijkwaardigheid biedt alle kansen aan inbreng en participatie van elkeen. Mensen voelen en weten zich betrokken en verantwoordelijk, en zij zetten hun volle potentieel in. Creativiteit en vaardigheden bloeien op. Er is volop ruimte voor onderlinge aandacht en zorg. Er worden vriendschappen en langdurige banden opgebouwd.

In een evenwicht tussen die twee polen zoeken wij zowel efficiëntie als warme verbondenheid. >>

Luk Jonckheere, samenhuizen voortrekker, bewoner van Cohousing La Grande Cense, B (in: ‘Valkuilen voor woongemeenschappen’, werktekst, 2017)

*****

<< Dans un grand groupe, il y a plus d’intelligence collective car il y a plus de sensibilités, plus de chances d’avoir des gens qui vont réussir à mettre du liant. C’est très important d’avoir des personnes qui sont là pour faci­liter les liaisons. Des arrangeurs de situations.

Par exemple dans le cas du conflit qu’il y a eu ici, on se sentait chacun un peu mal à l’aise, personne n’était capable de réguler le truc, d’apaiser. On pouvait chacun s’exprimer là-dessus, trouver ça dommage, des initiatives ont été prises pour calmer le jeu, mais il n’y a pas cette intel­ligence commune de dire : on va essayer de gérer, on aplanit le truc, parce qu’on n’est pas très nombreux.

Dans un grand groupe, il y a peut-être plus de fluidité, de ressources individuelles et collectives pour aplanir… >>

habitant d’un habitat participatif, F (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< We find that conflict is difficult in such a close knit environment. It’s not like work, where you go home and get away from the conflict; you are confronted with it as soon as you step outside your door. This encourages a tendency to avoid conflict, which is not healthy. We hope that by providing a process for people to be able to address issues, it will help to encourage people to take well thought out approaches to solving conflict directly with the person concerned.

Our processes to date have usually been that conflict is brought to the board, that said, that really only happens once every 1 or 2 years. The process then involves a series of meetings to resolve the issue. >>

Linda Seaborn, living in ‘Cohousing Coop’, Australia (in: ‘Introduction to Cohousing and the Australian Context’, by Gilo Holtzman, 2010)

*****

<< Of dat een groep wel of niet vastloopt in de stormingfase, kan misschien verklaard worden door het type conflict dat in deze fase ervaren wordt. Hoewel de conflicten gaan over structurele kenmerken van de organisatie en het collectief, hebben ze in een situatie zoals Lammas toch een sterk persoonlijk aspect. Beslissingen over deze onderwerpen gaan namelijk over de positie in de groep en conflicten hebben een groot effect op het privéleven omdat ze binnen de gemeenschap van de individuen gebeuren. Conflicten over waarden en schaarse middelen hebben waarschijnlijk in zo een situatie nog meer kans om uit te draaien op relatieconflicten [met] een negatief effect op het groepsfunctioneren. >>

Bertrand Manon, Masterproef Sociologie Faculteit Politiek en sociale wetenschappen, RijksUniversiteit Gent, BE (in: ‘Conflict en groepsontwikkeling in een jonge alternatieve gemeenschap: etnografisch onderzoek in een Welshe ecovillage’, 2017)

*****

<< Il ne faut pas se leurrer : les gens souffrent des dissen­sions ; ils en souffrent beau­coup. C’est tellement agréable un endroit comme ça. Quand un truc vient plomber l’am­biance, c’est fini. C’est cassé, et après tout ce qu’on peut se dire, c’est bonjour. Les égos qui s’affrontent, c’est le problème de l’humanité. >>

habitant d’un habitat participatif (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****