<< Het is moeilijk om in de literatuur iets te vinden over groepsgrootten, gekoppeld aan passende voorzieningen. Ik heb er in de loop van de tijd een paar kunnen vinden:

– Voor vergaderingen is het getal van 8 personen een soort optimum, dat alle deelnemers tot hun recht komen.

– Een ander getal dat genoemd wordt is 30. Dit is het aantal mensen dat samen kan leven zonder dat afspraken schriftelijk hoeven te worden vastgelegd.

– Dan is er het getal 120, dat staat voor het aantal mensen dat we in ons leven kunnen overzien als kennissenkring. >>

Redactie Gewoon Anders (in: ‘Wat doen we samen? En met hoeveel?’, Gewoon Anders, tijdschrift van de Landelijke Vereniging Centraal Wonen – LVCW, 2014)

*****

[Bij] grote woongemeenschappen [is er] sprake van verschillende schaalniveaus.

Het eerste schaalniveau is het niveau van het individu, in de vorm van een slaapkamer.

Daarboven ligt het niveau van het huishouden, in de vorm van de woonkamer met keuken.

Hierboven ligt (soms) het niveau van de ‘cluster’, in de vorm van een kook-, eet- en zitruimte voor 4 of 5 woningen.

Daarboven komt het niveau van de totale woongemeenschap, in de vorm van een projectruimte, een algemene feest- en ontmoetingsruimte met faciliteiten voor hobbies en kinderopvang.

Te grote sprongen in deze reeks kunnen voor isolement zorgen. Een huishouden dat is opgenomen in een collectief van bijvoorbeeld 100 woningen, zal waarschijnlijk verloren raken [waardoor] zij geïsoleerd blijven en elkaar niet kunnen bereiken. […]

Daarom is het van belang de reeks van schaalniveaus zo te faseren dat er geen sprongen in voor komen die zo groot zijn dat de onderliggende niveaus hun aansluiting bij een hoger niveau missen. >>

Filip Krabbendam, architect, bewoner van een woongemeenschap ((in: ‘Centraal Wonen en de Gated communities’, Gewoon Anders, tijdschrift van de Landelijke Vereniging Centraal Wonen – LVCW, 2005)

*****

<< From our planning in a rural area of Wisconsin, and from my experience studying small group communication in university, I’d say twelve is the minimum number [of units for cohousing]. When there are fewer, it is too easy to divide into factions and it is more difficult to spread the work to be done sufficiently. Looking at it more positively, you can build a more diverse community that benefits from the unique contributions of a number of different thinkers when you have twelve or more. >>

Jerry McIntire, founding member, project manager and resident of  Stone’s Throw Ecovillage (in: Cohousing-L mailing list, 2014)

*****

<< Personnellement je suis pour des gros projets… de l’ordre de vingt-cinq – trente logements. Peut-être pour que ça per­mette de respirer, de se fâcher avec l’un et de se faire plus copain avec l’autre… Disons que quand on est douze ou dix, il faut être copain avec tout le monde et dès qu’on commence à se fâcher avec l’un, ça fout le bordel… Et comme moi je me fâche facilement et que j’ai un caractère de cochon… globa­lement c’est trop petit. Bon, je n’ai pas été malheureux mais j’aurais aimé pouvoir respirer dans un groupe plus grand. >>

habitant d’un habitat participatif (dans: ‘Abécédaire de l’habitat participatif’, Éco Habitat Groupé, 2014)

*****

<< [The] British evolutionary anthropologist Robin Dunbar […] has stated that 150 people is the ‘point beyond which members of any social group lose their ability to function effectively in social relationships.’

[…] he mentioned that the 150 people are made up of: 5 intimate friends, 15 good friends, including the 5 intimate friends), 50 friends (including the 5 intimate friends and 15 good friends), 150 acquaintances (all-encompassing)

I recently had a question from an Adelaide group […] “what is the optimum size to begin the process of developing our cohousing project?”

In my experience, something that keeps to approximately 50 people in total across the households (including kids); however a core group of no more than 12–15 people should make up the decision making committee. […] this number […] allows enough diversity in the group to demonstrate a wider cross section of the community; and […] it is small enough to ensure decisions get made and do not drag out. >>

Esther Sugihto, Social Design & Architecture, Melbourne, Australia (in her blog, 2016)

*****

<< Je kunt je niet bij de hele wereld tegelijk betrokken voelen. Er zit een maximum aan het aantal mensen. Dat wil niet zeggen dat iedereen vast zit aan het kerngezin. Als je kijkt naar tribale samenlevingen zie je dat mensen over het algemeen groepen vormen van hooguit 15 mensen.

Waar grotere verbanden ontstaan zie je dat er subgroepen van opnieuw max. 15 mensen ontstaan. In grote panden is het handig om hier bij voorbaat rekening mee te houden, en bijvoorbeeld per vleugel of verdieping (sub-)woongroepen te vormen die niet groter zijn.

Dit geldt zowel voor woongroepen die veel met elkaar delen als voor lossere verbanden. >>

Bas Thijs, coacht gezamenlijk wonen initiatieven (in: ‘Do’s en don’ts rond betrokkenheid’, website woongroepcoach, 2013)

*****

<< The Danes have a long history of cultural workers: people who consider what makes a town or city work well. […] That has percolated down to the practices that make cohousing work. Scale is the key.

That said, lots of people argue that 20 to 50 adults works optimally. While “51 and above” challenges the whole concept of operating based on consensus, fewer than 20 challenges another basic probability: the likelihood of social connections. That is, ideally, every adult has four or five others that he or she really connects with. >>

Charles (Chuck) Durrett, cohousing architect, US (in: ‘Size matters’,

Website of The Cohousing Association of the United States, 2008)

*****

Een project gemeenschappelijk wonen kan opgedeeld en georganiseerd zijn in clusters of meerdere projecten kunnen gegroepeerd worden omwille van de leefbaarheid van de groep(en) en de praktische organisatie van diverse functies. Er kunnen gedeelde ruimtes voorzien zijn voor de afzonderlijke clusters en/of op projectniveau. Voorbeelden :

– 2 cohousings van elk 20 units + 2 woongroepen mindervaliden van elk 6 units en gedeelde ruimtes + gedeelde ruimtes op projectniveau (Wilde Rosen, D) 

– 4 cohousings van elk 20 units (Bondbjerget, DK)

– 1 cohousing project met 2 clusters van elk 10 units rond hun groene buitenruimte + 1 gedeelde ruimtes op projectniveau (Drejerbanken, DK)

– 5 clusters van elk 2 woongroepen van +/-7 personen, dus samen +/- 70 personen  (CW Purmerend, NL)

– 10 clusters van 5 à units, elk met gedeelde living + gedeelde ruimtes op projectniveau (CW Lismortel, NL)

– 10 clusters van elk 4 à 5 units + 2 woongroepen van 3 personen + gedeelde ruimtes op projectniveau (CW Wandelmeent, NL)

– cohousing (multigenerationeel) met 32 huizen + senior cohousing in gebouw met 30 woonsten, elk met hun commonhouse (Wolf Creek, US) >>

Luk Jonckheere, samenhuizen voortrekker, bewoner van cohousing La Grande Cense, B (in: ‘Voorbeelden van clusters bij gemeenschappelijk wonen’, werktekst, 2014)

*****

<< The cluster seem to work best if they have between 8 and 12 houses each. With one representative from each family, this is the number of people that can sit around a common meeting table, can talk to each other directly, face to face, and can therefore make wise decisions about the land they hold in common. Of course, the average size for clusters might be less, perhaps 6 or 8 ; and clusters of 3, 4, or 5 homes can work perfectly well. >>

Christopher Alexander, architect, Prof. Em. Architecture, University of California, Berkeley, AT – US (in: ‘A Pattern language’, 1977)

*****

<< … de grootte van de gemeenschap, in combinatie met de graad van gemeenschappelijkheid [kan] soms ook bepalend zijn voor het succes hiervan. Wanneer er sprake is van een klein aantal bewoners is het moeilijker om elkaar te ontlopen. Als de bewoners lang samenwonen komt het met enige regelmaat voor dat er onenigheid ontstaat […]. Op het moment dat de gemeenschap groot genoeg is voor bewoners om een tijdje niks met elkaar van doen te hebben, lukt het vaak om deze onenigheid na enige tijd achterwege te laten. Bij kleine gemeenschappen van slechts enkele bewoners hebben de bewoners continue met elkaar te maken. Het is daarbij des te belangrijker dat bewoners (leren) hoe onderlinge problemen op te lossen. […] Als er echter geen ruimte is om elkaar te ontlopen, veelal door een hogere mate van gemeenschappelijkheid, kan de onenigheid groeien omdat men niet even afstand van elkaar kan nemen. Bij kleinere groepen kan het daarom belangrijk zijn om bij dergelijke situaties op tijd in te springen.

Pieter van de Werdt, TU-Eindhoven, NL (in: ‘Centraal wonen voor iedereen – Woongemeenschappen in een spanningsveld van privé-eigendom en gemeenschappelijk gebruik’, 2012)

*****

<< Being very closely involved in Crystal Waters, I have been able to observe the growth patterns. It was interesting to watch the population outgrow the extended `family’ size and closely bond into a `clan’.

[…] as the population increased past about 40, friction started to occur. New arrivals were seen almost as intruders and it became more and more difficult to maintain close relationships. The period was full of internal politics and conflicts. What was happening as the group moved beyond clan size was that people began to form smaller social clusters, based on lifestyle and attitude. >>

Max Lindegger, designer, resident of Crystal Waters community (in: ‘Community Size… A Numbers Game’, Global Ecovillage Network Oceania & Asia, Newsletter, 2000)

*****

<< Small rural villages and towns are an integral part of the web of human settlements (from households to cities). While there are many other ways for humans to live sustainably, DR [Dancing Rabbit Ecovillage] hopes to be a model of such a village. This goal is at the core of DR’s vision. […]
Anthropological studies show that 500-1000 people can be an ideal size for a small human settlement. It is large enough to be socially diverse and robust and support an internal economy, yet small enough to be human scale (meaning one sees others as individual people and not just masses of humans; one feels connected to the social system and truly empowered in the democratic decision making process). Plans and designs for DR should always keep in mind this eventual goal of having 500-1000 people here. >>

Tony Sirna, resident and Development Coordinator of Dancing Rabbit Ecovillage, US (in: ‘A Dancing Rabbit Pattern Language)

*****

<< Essentieel bij alle vormen van gemeenschappelijk wonen is daarom dat de leden samen bepalen wie er in de groep komt wonen.

Soms worden open plaatsen door de gemeente of woningcorporatie toegewezen zonder dat de bewoners daarop invloed hebben. Dit kan funeste gevolgen hebben voor de samenhang in de groep.

Ook moeten de leden invloed kunnen uitoefenen op de inrichting van de woningen en de gemeenschappelijke ruimten. Dit veronderstelt dat alle leden intensief betrokken zijn bij de planvorming en groepsvorming en waar mogelijk ook uitvoerende verantwoordelijkheid dragen.

Tenslotte zijn communicatieve vaardigheden van groot belang: vermogen tot samenwerking en tot gemeenschappelijke besluitvorming. >>

Federatie Gemeenschappelijk Wonen, Nederland (uit:  ‘Handreiking Gemeenschappelijk Wonen’, 2005)

*****

<< Wanneer ga je leden werven? Bij de keuze van dit moment speelde de procesbegeleider een grote rol.

Toen de uitgangspunten eenmaal vastlagen, de architect was geselecteerd, en er afspraken waren gemaakt met de gemeente en de woningcorporatie, adviseerde de procesbegeleider om te gaan werven.

De gemeente vond dat nog veel te vroeg.
Argumenten om te werven waren: het ontwerpproces kost vreselijk veel tijd en energie, dat lukt je niet met een klein clubje. Bovendien moet je mensen betrekken als nog niet alles vastligt, dan krijg je een sterkere groep met meer inzet. >>

De bewoners van ‘De Kersentuin’, Centraal Wonen in Utrecht, NL (uit: ‘De Kersentuin, Handreiking Particulier  Opdrachtgeverschap’, 2003)

*****

<< The core CoHousing principle that communities take the key decisions about membership and property transfers may also take some time to be acceptable to the wider property development ‘industry’, who have a powerful influence over national legal and housing practice.

It will be beholden upon aspiring ‘intentional community’ groups to review the skills they require to adopt a more business-like approach to achieveing their endeavours, and be firm in their search for the most suitable partners to help them achieve their goals.

This may require a degree of compromise that was previously held to be unpalatable, however this need not be a one-way issue. >>

Martin Field, Senior Lecturer, University of Northampton, Social Sciences, UK (uit: ‘Thinking about CoHousing, 2005)

*****

<< Waarop moet je letten bij een interview met een kandidaat?

Ten eerste is er emotionele volwassenheid:

Kies mensen met een gezond gevoel van eigenwaarde, geen mensen die een woongroep nodig hebben voor hun mentale welzijn. […] woongroepen zijn kwetsbaar, en ondanks alle goede bedoelingen zijn het geen zorginstellingen.

Ten tweede kun je naar de communicatieve vaardigheden van de kandidaat kijken: Kan zij haar eigen mening goed verwoorden, staat zij open voor andere meningen en is zij geïnteresseerd in andere meningen?

Tenslotte is het belangrijk om te kijken of de kandidaat dezelfde normen en waarden heeft als de rest van de groep, tenminste wat betreft de centrale punten. >>

Marc Pauly, kenniscentrum Filosofie van RUGroningen (in: ‘Een huis delen: Hoe hou je het leuk?’)

*****

<< Joe and Lisa are interested in community.

They are invited to a couple of meetings.

Let’s face it, meetings don’t always go very well, and are not really necessarily reflective of what kind of community you will be. They see tension, and perhaps an overly controlled environment. Blech! Is that what community is about? […]

Loe and Jisa are interested in community. They are invited to a group dinner.
It’s a fun social event, they talk to many people, share their lives and interests, find out that another couple has a lot in common with them. They feel connected, and part of the larger family sense which is a great deal more like what the community you are trying to build is really about. >>

Rob Sandelin, group facilitator, Sharingwood Community, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< Nous avons longtemps été persuadés que le choix de partenaires d’un cohabitat, pour être judicieux, devait se faire sur des affinités affectives spontanées et des critères raisonnés. On se coopte parce qu’on a des points en commun.

L’expérience nous amène à nuancer considérablement ce point de vue. Nous avons rencontré des personnes réunies par hasard et s’en trouvant fort bien.

Nous nous méfions de l’expression « le hasard fait bien les choses », parce que cela pourrait sous-entendre qu’il n’y a qu’à laisser faire […]

Comme nous nous situons plutôt dans la lignée des stoïciens, nous acceptons à la fois l’existence d’évènements dont la maîtrise nous échappe, mais aussi ceux sur lesquels nous pouvons exercer notre volonté. >>

Marthe Marandola & Geneviève Lefebvre, Médiation et formation, vivent en ‘cohabitat participatif’ (uit:  ‘Cohabiter pour vivre mieux’, France, 2009)

*****

I was already very interested in cohousing
before the one I live in now was even planned.

When I went to the first meeting, I knew I was in the right place. I was so impressed with how they related to each other during a very angry discussion about money.

I knew that they were people who respected other people, had similar values to mine, and were already a close-knit community.

We all learn and get information in different ways. Verbal learners get info through talking, and visual learners are bored to tears by that. >>
Liz Stevenson, Southside Park Cohousing, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< I have seen people commit to a project because of an empowered meeting, where you could sense the excitement and comraderie of the group as it worked. Most of what you do as you form is to meet, and these gatherings are the primary way people experience your group. If its grim and stomachache laden, who wants to be part of that?

As I continue to tell people, never hold a meeting if you can hold a party instead. >>

Rob Sandelin, Sharingwood Cohousing (in: cohousing-L mailing list, The Cohousing Association of the United States,2000)

*****

<< Gemeenschappelijke doelstellingen en toewijzingsbeleid lijken in de discussie over voor wie CW projecten toegankelijk zou moeten zijn samen te komen.

Moet het project open staan voor iedereen of alleen voor mensen die de gezamenlijke doelstelling uitdragen.

De inhoud van deze gemeenschappelijke doelstelling wordt daarbij […] door verschillende bewoners op verschillende manieren onderbouwd.

Niet verwonderlijk dat ook ideeën over het toewijzingsbeleid van de toewijzingscommissie […] en het aandeel en de rol van bepaalde (doel)groepen op verschillende manieren worden uitgedragen. >>

Martijn Felder, Leerstoelgroep Culturele Geografie, Wageningen University & Research centre, NL (uit: ‘Centraal Wonen voor iedereen, 2012’ i.o.v. CW Wageningen & LVCW, Landelijke Vereniging Centraal Wonen)

*****

<< Screening happens in a bunch of different ways.  I think that “everything selects,” that is, every characteristic of a group acts as a filter, inviting in some people and screening others out.

So while the overt screening at [one] community might have been merely to read a book and attend two meetings, there were other filters in place both overt (qualifying for a mortgage, […] ) and covert (all the tiny habits and actions that create culture in a group). […]
You can choose as a group to put certain filters in place early on that will serve your group well in the future.  […] For example […]  i recommend :
(1) EVERYONE will be expected to help cook common meals
(2) Expect and invite people to contribute to the work of the group as early as possible.
(3) Require a financial contribution early on […]  and make decision-making power contingent on that payment. >>

Tree Bressen, group facilitator, living in Eugene Cohousing, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< In projecten voor gemeenschappelijk wonen kiest de zittende groep de nieuwe bewoners. Soms direct, door de direct betrokkenen op de plek waar een woonruimte is vrijgekomen, soms door tussenkomst van een commissie. […]

In het Centraal Wonen project waar ik zelf woon heeft een groep dit ooit willen afschaffen. ‘Iedereen die zich bij ons thuis voelt is welkom’ was het devies. Helaas leidde dat in de praktijk tot heel wat problemen. Het bewust instemmen van bewoners is geen garantie hiertegen, maar het kan de kans op problemen wel verminderen. En wat is er tegen? Dit is inherent aan het samen bewonen van een huis. Wie met een partner een huis wil delen probeert ook van tevoren in te schatten of dat wel goed zal gaan. Dat is een heel wat strengere procedure  dan die van een groep, waar men gegadigden twee of drie keer uitnodigt op een gemeenschappelijke maaltijd! >>

Redactie Gewoon Anders (in: ‘Wat doen we samen? En met wie?’, Gewoon Anders, tijdschrift van de Landelijke Vereniging Centraal Wonen – LVCW, 2014)

*****

<< Van bij de start […] hebben we geijverd voor een mooie spreiding in leeftijden, sociale achtergrond, beroepscategorie en gezinsinkomsten.

Enerzijds hebben we ons project bekend gemaakt via zeer diverse kanalen. Anderzijds voorziet het ontwerp in een gevarieerd aanbod van woningen. De grootte varieert van ca. 60 tot 170m², met 1 tot 4 slaapkamers. Er zijn huisjes, appartementen en studio’s. […]

Tenslotte voorzien we een speeltuin en veilige zone en zorgen we voor goede toegankelijkheid voor ouderen of mindervaliden. Bij onze activiteiten besteden we aandacht aan kinderopvang en aangepaste activiteiten voor jong en oud, fit en minder fit.

En [zelfs zonder] actieve selectie blijkt dat we een hele goede spreiding van leeftijden hebben bekomen […].

[Dat] is voor ons heel belangrijk [en het] voelt gewoon heel natuurlijk aan. Ouderen worden […] beter opgevangen en gestimuleerd. Jonge gezinnen of alleenstaande ouders vinden vlot opvang voor hun kindjes. De kinderen zelf pikken de kennis en vaardigheden op van meerdere volwassenen. Gepensioneerden zorgen ook overdag voor een aanwezigheid […] en ’s avonds zijn zij niet alleen. >>

Luk Jonckheere, samenhuizen voortrekker, cohousing bewoner (in: ‘Intergenerationeel wonen’, bouwblog van Cohousing La Grande Cense, 2009)

*****

<< Veel projecten werken met een wachtlijst. Komt er woonruimte vrij, dan kunnen aspirant bewoners van de wachtlijst doorschuiven en echte bewoners worden.

Eerste vraag: welke bewoners van de wachtlijst? De bovenste? Dat zou wel het rechtvaardigste zijn, maar er is een ander aspect dat bij wonen van belang is, aan nieuwe bewoners wordt ook de eis gesteld dat zij in sociale zin passen bij de reeds zittende bewoners. Deze twee criteria staan op gespannen voet met elkaar. […]

Wie kiest voor passende bewoners heeft nog een probleem: hoe kun je je keuze verantwoorden? Hoe kun je bepalen wat passende bewoners zijn? Zijn daar criteria voor? Dan zou er toch nog sprake zijn van énige rechtvaardigheid. […]

Maar hoe je het ook wendt of keert, toch blijft het ‘passen bij de groep’ een belangrijk criterium dat niet geheel in

objectieve termen is vast te leggen. >>

Redactie Gewoon Anders (in: ‘Nieuwe bewoners kiezen – rechtvaardig of persoonlijk?’, Gewoon Anders, tijdschrift van de Landelijke Vereniging Centraal Wonen – LVCW, 2005)

*****

<< … for every group that creates a selection process, there is one which has no selection process.

Although I must point out, that there is often a hidden selection process.

The invisible selection process selects for:

1. High tolerance of meetings, willingness to collaborate

2. People who are like someone in the group that exists when they join […].

3. Risk takers, people who are able to deal with ambiguity

4. Usually folks with secure incomes and some liquid assets

5. People with a high social index, meaning they can socialize well, with many people.

Other factors can include: People who are self starters, they don’t need to be told what to do. People who are good communicators in groups, people that are willing to change their use of free time, people that are idealistic, people that have strong environmental values.

These invisible factors affect your recruiting as well. >>

*****

<< Pour que les mouvements se passent bien, “il faut que les anciens accueillent les nouveaux à égalité, sans qu’il soit question d’ancienneté, estime Pierre-Yves Jan. Un grand principe des coopératives, c’est qu’une personne égale une voix, qu’elle soit là depuis cinq minutes ou depuis cinquante ans.” C’est une chance, selon lui, d’accueillir un ménage avec qui l’on n’a pas la même aventure : “Une nouvelle personne peut devenir une ressource, pour apprendre à partager l’essentiel et ne pas s’enfermer dans les codes implicites qui se construisent dans tout groupe.” A Babel-Oust [Nantes], l’un des appartements est en location : “ça s’est toujours bien passé, ça fait du bien, du sang neuf ! Et si l’un de nous part, on a des copains proches du projet prêts à nous rejoindre. Nous avons confiance”, affirme l’un des habitants. >>

Pierre Rabhi e.a. (dans : ‘Oasis : un nouveau mode de vie : autonomie, partage et convivialité’, Kaizen, hors-série, en collaboration avec Colibris, 2015)

*****

<< [Het is] essentieel dat de bewonersgroep op zich onafhankelijk de selectie voert van kandidaat-bewoners in functie van het dagelijks leven. Het welslagen van het project hangt er van af.

De voorbeelden waarbij de instroom van bewoners door een externe instantie gebeurde tonen aan dat de groep bijna steeds niet goed functioneert, dat er in zeldzame gevallen een enigszins betrokken buurtleven ontstaat maar zonder garantie op continuïteit. […]

Wat wel werkt is een systeem waarbij de voorselectie van kandidaat-bewoners gebeurt door bvb. een sociale huisvestingsmaatschappij op inkomenscriteria en sociale rechten, met daarna een tweede autonome filtering door de bewonersgroep zelf. >>

Luk Jonckheere, voorzitter ‘Samenhuizen vzw’, bewoner cohousing ‘La Grande Cense’ & Trui Maes, voortrekker Samenhuizen, voortrekker CLT Vlaanderen (uit: ‘Zelfontwikkeling Gemeenschappelijk Wonen – betaalbaar samen huizen in zelfbeheer’, Samenhuizen v.z.w. & Cedubo v.z.w., Luk Jonckheere & Trui Maes, met steun van het Europees Sociaal Fonds, 2013)

*****

<< [what is best in welcoming newcomers] depends on the person. I don’t respond to the generic warm fuzzy, for example.

 I relate to people through their work and their ideas about things. My first question about a group would be how do you get things done?
If diversity and acceptance of differences are values in cohousing, it would probably work best to allow people to approach the group in whatever way feels best to them. […]  
Who would want a whole group of people who like pot lucks? Or meetings? Or swim parties? Or book clubs? Or budgets? >>

Sharon Villines, Takoma Village Cohousing, US (cohousing-L mailing list)

*****

<< In many groups the experience has been that the process itself is self selecting. Those who can’t tolerate all the work and cooperation don’t stay.

But I can see where the opportunity of lower cost housing would bring more competition to the arena. Our group just used plain seniority, and it worked. I would also suggest having some sort of tier system, like you want this many with low income, this many with moderate, this many market rate, and use seniority within those categories.

Of course, there would be a waiting list and those people should be kept involved somehow. People drop out at the last minute like you wouldn’t believe. They also drop out at critical junctures like when they have to put up money or make other commitments. >>

Liz Stevenson, resident of Southside Park Cohousing, US (in: cohousing-L mailing list, The Cohousing Association of the United States,1999)

*****

<< Cohousing is the longest and most expensive personal growth workshop you will ever take. >>

Zev Paiss, cohousing resident, advocate and consultant 

<< Co-housing: it’s the longest-running, most expensive personal growth workshop you will ever sign up for,

but you get a house thrown in as a bonus.

And, I would add, a wonderful community of people. >>

Louise Clarke, resident of Wolf Willow Cohousing, US

*****

<< We should not underestimate how much we have learned to deal with different opinions. Many of us have made U-turns. While living in a ‘me’ centered society most of us learned how relative our own opinions are.

I think these things have major effects on our identities. You learn to distinguish in a very short time what is important to you and what is not. >>

Sarah Berger & Lucy Morgan-Jones, bewoners cohousing ‘the Community Project’, UK  (in: ‘Thinking about CoHousing’, door Martin Field, 2005)

*****

<< Er zijn genoeg redenen om [cohousing] wel te doen. Omdat je ook huishoudelijke taken kan verdelen, heb je meer tijd om dingen te doen waar je gelukkig van wordt.

Samenwonen heeft een positief effect op je persoonlijke ontwikkeling. Je leeft op elkaars lip, leert omgaan met verschillen, maar vooral ook je eigen kleine kantjes en grenzen kennen.

Mijn kinderen hebben er bijvoorbeeld sociale vaardigheden geleerd die ze in het leven zeker nog zullen nodig hebben.

Respect voor elkaar. Compromissen kunnen sluiten is de kunst. >>

Steven Vromman, Low Impact Man, Groen Gent (in: interview in De Standaard door Tess Vonck, 2012)

*****

<< Living collaboratively [is] a much saner way to live.

I’m not a real outgoing gregarious type of person. The community gives me a chance to know others, where before, at first brush, I would discard them. But the community by its very nature continually teaches me that if I hang around long enough to get know someone, there’s a lot here to be found … .

I’m a manager of a large organization and it’s taught me people skills. It really has empowered me. >>

Bewoner van Sunlight cohousing, US ((in: ‘Collaborative communities – cohousing, central living and other new forms of housing with shared facilities’, door Dorit Fromm, 1991)

*****

<< The local school often commented that children from our community were good at sharing and solving problems.

They learned direct democracy at Hoejtofte as they were part of the decision-making, and had many adult role models. Responsibilities were shared.

The adults often supported each other in various ways; for example, when one man had a mental breakdown, three of us stayed with him for several nights and days (and stayed home from their jobs) thus avoiding his hospitalization. […]

Our children learned many lessons by just being part of the group and having so many ‘parents’. >>

Hildur  Jackson, bewoonster van Hoejtofte Cohousing, DK (in: ‘Children and cohousing, The Birth of an International Social Movement’)

*****

<< [La] question de l’acquisition de compétences nous semble primordiale.  Dans nombre de témoignages, l’autopromotion est “plus que du logement”. L’apprentissage des décisions collectives est une expérience de vie qui participe au développement personnel des individus, parents, enfants et personnes âgées confondues. Mais la phase de construction suppose aussi une véritable  capacitation  des autopromoteurs (empowerment) qui sont aux prises avec des problématiques immobilières complexes et interviennent sur toute la chaîne de production du logement. >>

Maury Julien, Fondateur de la société COAB, réseau social de l’habitat participatif (in : ‘L’insertion de l’autopromotion collective dans les politiques de l’habitat’,  Mémoire de Master 2, Maîtrise d’Ouvrage et Programmation Urbaine, Université Paris Est, 2010)

*****

<< As a minister and a community organizer, my life work is about enabling people to live in their fullest potential as human beings. My experience has shown me that a tremendous amount of personal and spiritual growth can happen in communities where values are shared, and people are encouraged to share and explore their gifts.

Our cohousing community has a different type of intentionality around values and gift-sharing than I find in my congregation and faith-based organizing community. As such it has offered me another understanding of community-building that complements and informs my other work in the world.

Most of our community-building at Swan’s [cohousing] happens around a dining room table. There is no agenda when you show up for dinner; the conversation can take you anywhere. >>

Lydia Ferrante-Roseberry, minister at Eden United Church, president of Congregations organizing for renewal, living in Swan’s Lake Cohousing (in: ‘Living with Integrity: My Experience in Cohousing’, The Cohousing Journal, The Cohousing Association, US, 2003

*****

<< I’ve been a personal growth junkie for a number of years and one of the things that appealed to me was a place where I could grow personally as a human being and it still is.

That is one of the things I love about being here, even though sometimes it’s in my face and sometimes it’s uncomfortable, but it’s a place where I can grow personally. >>

Joanne, living in Greenbelt Community, US (in: “The ‘Lacking’ Narrative: Why Intentional Community Members Choose To Live A More Demanding Lifestyle”, by Jordan A. Todd, Carleton University, Department of Sociology & Anthropology, Ottawa, article for Fellowship for Intentional Community, 2011)

*****

<< Het morele doel van Ubuntu  is volledigheid van menselijkheid: een moreel leven wordt beschouwd als een proces van persoonlijke groei. […]

Net zoals deelname aan een gemeenschap met anderen essentieel is voor persoonlijke groei, is deelname aan een gemeenschap met anderen ook het motief én de vervolmaking van het proces. Alles wat persoonlijke groei en deelname aan de gemeenschap stimuleert is goed, alles wat het tegenhoudt is slecht. >>

Augustine Shutte, Zuid-Afrikaanse filosoof (in: ‘Deze Afrikaanse filosofie inspireert tot een nieuwe soort verbondenheid’, artikel door Lynn Berger voor De Correspondent, 2017)

*****

<< … beyond the daily act of learning new skills, projects need to become perpetual places of learning. This is in terms of ongoing educational work but also in terms of training in a range of skills from construction to cooking and facilitation.

Learning is crucial because it allows projects to act as wider inspirational resources for other groups. So much learning becomes embedded in individuals in projects that quite a lot of effort is needed to break this out and lay it down so that others may access it. >>

Paul Chatterton, writer, researcher, campaigner, school of Geography, University of Leeds, co-founder cohousing LILAC (in: ‘Low Impact Living: A Field Guide to Ecological, Affordable Community Building’, 2015, UK)

*****

<< A person can do more than they would ordinarily on their own. Living in cohousing broadens people by getting them to do things they might not otherwise have tried.

You see someone cross-country skiing out in the yard, and think “Hey, if he can do that, then I probably can, too.” In addition, the owner of the skis probably wouldn’t mind lending them to you – along with a few words of advice – so that you can give it a try.

Another example is playing musical instruments. People typically play music if they happen to have had some exposure to it in their youth. At Drejerbanken all of the children are exposed to the few adults who play music, and as a result almost all of them play some sort of an instrument. […]

In general, I feel that living in cohousing fosters independence and maturity – you learn to cooperate on a small scale, and to accomplish more as an individual. >>

Niels Revsgaard, docent sociologie, bewoner van Cohousing Drejerbanken, DK (in: ‘Creating Cohousing, Building Sustainable Communities’, by Kathryn McCamant & Charles Durrett, 2011)

*****

<< Hoe meer ondersteunend mensen hun relaties vonden, des te hoger hun streven naar persoonlijke groei was […]. Dit is zelfs van toepassing in culturen waar mensen meer nadruk leggen op het collectief in plaats van het individu. […] Het opbouwen van positieve sociale relaties met anderen, dient je in een goede positie te zetten zodat je ondersteuning kunt ontvangen – wat belangrijk is voor persoonlijke groei >>

David S. Lee, psycholoog, onderzoeksleider, University of Michigan, US (‘I-Through-We: How Supportive Social Relationships Facilitate Personal Growth’, Personality and Social Psychology Bulletin’ ; geciteerd in: Esquire Magazine, 2018)

<< De nombreux groupes se fixent des règles de fonctionnement pour organiser les échanges de leurs réunions.

Ces règles ne doivent cependant pas effacer la convivialité.

Celle-ci, plus que des règles, est essentielle à la vie du groupe, elle apporte l’humour, le plaisir d’être ensemble, autant de valeurs qui soudent le groupe et le préparent à la future vie entre voisins.

Et même si cela peut paraître paradoxal, pour que la bonne ambiance soit au rendez-vous, une préparation rigoureuse est nécessaire. >>

Bruno Parasote, ingénieur-urbaniste, auteur, président d’Eco Quartier Strasbourg, F (in: ‘Autopromotion, Habitat Groupé, écologie et liens sociaux – Comment construire collectivement un immeuble en ville’, 2014)

*****

<<  How do we have trust and connection?

What do we do to build trust and connection? How are we at our communications skills? Have we learned non-violent communication process, for example?

Are we practicing fair, shared participatory decision making such as consensus, or its many modifications? Or sociocracy? The ways that we all have input into the decision. Are we really clear about what a well running organization functions?

Do we have clear agreements about who is a visitor to the group, when are they a member of the group with decision making rights and privileges, what are our criteria and qualifications for becoming a member of our forming community group?

Have we thought about that, should we? Yes, we should. >>

Diana Leafe Christian, auteur, ex-uitgeefster van ‘Communities magazine’, groepsbegeleidster (interview door David Sheen, opgetekend door Anne Ennis)

*****

<< … aangezien we hier met 29 gezinnen wonen, moet ik maar twee keer per jaar de vuilniszakken buiten zetten. Dat is vijftig keer minder dan in mijn vorige woning >>

Serge, bewoner van Brutopia, Brussel (in een artikel op woonwebsite ‘habitos.be’)

*****

<<  In de meeste projecten worden […] maandelijks vergaderingen georganiseerd zodat de algemene werking kan besproken worden. […]

Naast deze maandelijkse vergaderingen zijn er meestal ook werkgroepen die zich focussen op een onderdeel van de gemeenschap. De werkgroep financiering zorgt er bijvoorbeeld voor dat de rekeningen op tijd betaald worden, terwijl de werkgroep tuin het onderhoud van het gemeenschappelijk groen voor zijn rekening neemt.

Op deze manier kan elke bewoner in het project zich inzetten voor iets in overeenstemming met zijn of haar vaardigheden, talenten of interesses.

Tenslotte wordt ook voorzien in een beurtrolsysteem voor de algemene taken. >>

Jolies Devloo, (uit: ‘Cohousing in Vlaanderen. Een onderzoek naar de inpassing van een alternatieve woontypologie in de Vlaamse wooncultuur.’, Masterproef ingenieurs-wetenschappen – architectuur, UGent, 2013)

*****

<<  In contemporary society with all our means of communication, we need to rethink the purpose of meetings. […]

Meetings were established when we had no other means of communication amongst groups of people. Having everyone in the room together was the only way to dependably and accurately share information. This is no longer true.

There are many ways to share information and with our diverse household schedules and available options for how we want to spend out or time, meetings are one of the most difficult and least satisfying. >>

Sharon Villines, Co-auteur van ‘We, the people’, gids voor sociocratie, bewoner Takoma Village Cohousing, US  (cohousing-L mailing list)

*****

<<  Alle volwassen bewoners worden verplicht om lid te zijn van [de] bewonersvereniging wanneer ze in het project komen wonen […].

In de meeste CW projecten bestaat deze bewonersvereniging uit een bestuur en zijn er daarnaast verschillende commissies in het leven geroepen.

Het bestuur organiseert ledenvergaderingen, beheert de financiën, archiveert, onderhoudt het contact met de commissies, de woningcorporatie, gemeente en landelijke vereniging (LVCW).

De verschillende commissies zijn betrokken bij en verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van het project. >>

Martijn Felder, Leerstoelgroep Culturele Geografie, Wageningen University & Research centre, NL (uit: ‘Centraal Wonen voor iedereen, 2012’ i.o.v. CW Wageningen & LVCW, Landelijke Vereniging Centraal Wonen)

*****

<< Het is nu eenmaal makkelijker om hiërarchisch te delegeren dan om in een horizontaal overlegmodel dingen te laten gebeuren. […]. Er moet vertrouwen opgebouwd worden, er moet veel gepraat worden, gewikt en gewogen.

Maar de beslissingen die daaruit voortvloeien, blijken wel steviger onderbouwd en breder gedragen. […]

‘Ik maak het elke dag mee’, zegt Ruben […] ‘Zowel op mijn werk, als waar ik woon.’ Hij deelt een huis met zeven anderen buiten de stad. […] Hij is niet de enige in Barcelona die naar het platteland trok om het onderhoud van een boerderij over te nemen waarvoor de boer zelf te oud en te moe was geworden.

Cohousing is een populair fenomeen. Maar het is niet omdat het aan populariteit wint, dat het eenvoudig is. Het is een leven van permanent overleg. >>

Tine Hens, journaliste, lid van denktank Oikos (in: Het klein verzet’, 2015)

 *****

<< Rédiger votre charte est sans doute l’une des premières tâches à laquelle votre groupe doit s’atteler […] Il est important de mettre cette charte par écrit […] pour que le groupe puisse se référer à des valeurs, des buts, des aspirations communes […].

Eléments de la charte d’un habitat groupé :

– VISION : c’est l’avenir collectif que vous voulez créer […]. C’est souvent le “qui”, le “quoi” et le “pourquoi” du projet. […]

– MISSION, RAISON D’ETRE : expression concrète et matérielle de la vision […]

– VALEURS : « votre vision collective naît des valeurs partagées par le groupe […] 

– INTERETS : expériences, états d’esprits, sentiments, choses que l’on aimerait voir présents dans la communauté

– BUTS ou OBJECTIFS : ils définissent les étapes que vous vous engagez à franchir, à court terme […]

– ASPIRATIONS : désirs et ambitions plus vastes, découlant des valeurs. […]

– STRATEGIE : série de buts à atteindre selon un échéancier précis : “comment”, “où”, “quand”, avec des budgets et des prévisions de trésorerie. >>

Habitat et Participation (dans: ‘Guide pratique Habitat groupé’, 2007)

*****

<< The members of Schloss Tempelhof [Ecovillage] intend to realize the principle of all leader. All interviewees mention that to achieve this is still a long way to go. The founders of Schloss Tempelhof stepped back voluntarily after just one year in order to foster the principle of all leader which is quite unusual in comparison to other ecovillages. After that a vacuum of power existed for a few months. No assembly was held and finally some new volunteers started to revitalize the formal bodies with slightly adapted structures. Today the village plenary and the coordination circle are open for every member. Although the decision-making system is seen as elaborated […] it was challenging to balance the right to vote with the motivation to create. The result is that Schloss Tempelhof is in the process of outsourcing most of the decisions to the [thematic] working groups. >>

Iris Kunze & Flor Avelino (in: ‘Social Innovation and Global Ecovillage Network’, Research Report, 2015)

*****

<< Meetings are the heart of any organization. We get together in meetings for many reasons: to discuss issues, make decisions, set priorities and respond to crises. In meetings, we learn who our colleagues are and decide whom we can trust. We may laugh, cry, rage, love and comfort one another as well as dealing with the business at hand.

With all our ability to converse over the Internet, to text, Skype and send Facebook messages galore, organizations still need face to face meetings to function well. […]

Productive meetings allow an organization to move forward, keep members engaged and give them a sense of empowerment and efficacy. Meetings can be cauldrons of group creativity or occasions of intimate sharing. […] There are five aspects of structure and interpersonal dynamics we must pay special attention to if we want our meetings to be truly productive. […]

– Right People.

– Right Container.

– Right Process.

– Right Facilitation.

– Right Agenda. >>

Starhawk, activist, founder of Earth Activist Trainings, teaching earth-based spirituality and action (in: ‘The Empowerment Manual, a guide for collaborative groups’, 2011)

*****

<< In de drie [bezochte] woongemeenschappen [‘La Grande Cense’, ‘La Sève’, ‘De Molen van Rotselaar’] stelden we ook de vraag wat de bewoners tot nog toe hebben ervaren als nadelen. Het antwoord was unaniem: je moet heel veel tijd, geduld en diplomatie investeren om te vergaderen, te praten, compromissen te zoeken en samen keuzes te maken, zeker in het begin. Groepswonen is een dagelijkse les in democratie, zei iemand.

Daarbuiten heb je de kleine ergernissen. Het papierwerk dat soms op één schouder terechtkomt. Wrevel over medebewoners die afspraken niet nakomen. “Groepswonen is vooral geschikt voor mensen die hun eigen mening in vraag kunnen stellen”, zegt Luk Jonckheere nog. “Wie niet houdt van sociale controle en absoluut zijn eigen ding wil doen, kan beter wegblijven. Bij het uitwerken van een project is het daarom nuttig dat je onderling een bemiddelingsprocedure afspreekt.” >>

Ludo Hugaerts, Journalist (in: ‘Groepswonen: solidair in een warm nest’, Knack Plus Magazine, 2010)

*****

<< Good facilitation is the most important factor for good meetings. The whole Great Oak community has been trained in facilitation techniques. Each meeting is led by two co-facilitators. Not only does this help during the meetings, but there is also a half hour of de-briefing for the facilitators after each meeting.

With so many people being trained to facilitate, there is a large pool to draw from. Having co-facilitators means there is a wider range of skills represented, there is someone to take over if one facilitator has to leave early or arrive late, or when one facilitator is presenting an item. >>

Nan Fawcett, living in Prairie Hill Cohousing, US (in: ‘Last Installment about Great Oak Cohousing: Community Meetings and Common House’, Prairie Hill Cohousing blog, 2017)

*****

<< The power of any person or sub-group has to be explicit, while being accountable to and limited by the whole group. The necessity to focus authority is in part a reflection that all the group doesn’t share an equal sense of responsibility for the group’s development or for the achievement of a particular task.

Thus it is important to work at developing a sense of responsibility and awareness throughout the group, while at the same time looking after the needs of the individual. This is done by working at clarifying opinions, testing differences and agreements and encouraging wide ranging participation. >>

Peter Cock, living in Moora Moora Co-operative Community, Australia (in: ‘Planning and Designing an Intentional Community’, Intentional Communities Manual, Australian National Intentional Communities Conferences, 2001)

*****

<< In veel groepsprojecten beginnen de vergaderingen met een check-in, waarbij de deelnemers kort hun gevoelens, stemming en persoonlijke kwesties delen en daarmee in het hier en nu kunnen ‘landen’. Dit vraagt tijd, maar het zorgt er meestal voor dat de discussies daarna een stuk vlotter gaan. Groepsprojecten gaan in werkelijkheid over mensen; het aanmoedigen van persoonlijke expressie houdt de mensen in het midden. Een checkout werkt min of meer hetzelfde maar dan als afronding van de vergadering, waarbij mensen kunnen delen hoe ze zich over de vergadering, de groep of de toekomst voelen, in welke stemming ze weggaan, of er iets veranderd is, etc. Samen beginnen, samen eindigen. >>

GEN Global Ecovillage Network (in: ‘CLIPS Guide for Group Projects – Community Learning incubator programme for sustainability’, 2017)

*****

<< The purpose of government is not to control the people, nor to protect the people from evil outside forces; it is to provide a framework whit which to make decisions together and guide our vision in a balanced and sustainable way that is manageable.

There is always going to be some sort of structure. Sometimes it will be unspoken and nearly invisible, but there will always be a monarchy, a democracy, or a consensus somehow or another. If we liken society to a recipe: in a monarchy, the monarch will decide when and what the rest of us eat, in a democracy at least half of us will decide when and what all of us will eat, and with consensus, all of us will decide when and what all of us will eat, so long as we can all compromise and the process doesn’t stop cold and we all go hungry. […]

It seems to me that clarity on governance issues is an important first step in creating a sustainable community, and good facilitation makes all the difference. >>

Paul Brooks, US ((in: ‘Starting a Community: With or Without a Recipe?’, Communities Magazine, 2014)

*****

<< Een bedrijf met intrinsiek gemotiveerde werknemers kan prima zonder managers. Een democratie met betrokken burgers heeft geen politici nodig. >>

Rutger Bregman, historicus, NL (in: ‘De meeste mensen deugen’, 2019)

*****

<< Een deel van de respondenten (4/13), de reformisten, spreekt over Lammas als een entiteit dat zich boven hen bevindt. Zij gebruiken de uitspraak ‘landlord’. […] Het gevoel dat Lammas iets los is van het collectief, wordt voor [hen] bestendigd door het ledensysteem. Je bent een volwaardig lid van Lammas als je […] een aandeel of gift van 50 pond of meer hebt gestort […] : ‘320 people worldwide, how can that be us?’. >>

Bertrand Manon, Masterproef Sociologie Faculteit Politiek en sociale wetenschappen, RijksUniversiteit Gent, BE (in: ‘Conflict en groepsontwikkeling in een jonge alternatieve gemeenschap: etnografisch onderzoek in een Welshe ecovillage’, 2017)

*****

<< …  communal living and self-governing obviously make possible sustainable solutions that might not otherwise be feasible. In Sieben Linden we easily and with minimal administrative hassle share cars and lawnmowers, and we can finance and install shared solar panels, because we live close to one another and, therefore, can jointly use these devices. The division of labor possible in such a large group also allows for a good deal of providing for its own needs: there are people who like to plant vegetable gardens or who harvest firewood and plant new trees in the forests, while others pursue their professions as kindergarten teachers, accountants, or construction workers. This saves time and transport and caters to a feeling of responsibility that a more anonymous life lacks. >>

Michael Würfel, writer, filmmaker, resident of ‘Sieben Linden Ecovillage’, DE (in: ‘The Ecovillage: A Model for a More Sustainable, Future-Oriented Lifestyle?’, article in ‘Realizing Utopia – Ecovillage Endeavors and Academic Approaches’, edited by Marcus Andreas & Felix Wagner, 2012)

*****